Mỹ và Trung Quốc bàn về thương mại, đất hiếm trước chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông đã điện đàm với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong vào thứ Năm (30/7) để chuẩn bị cho chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình...

Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trước cuộc đàm phán tại Madrid ngày 14/9 - Ảnh: Tân Hoa Xã/Getty Images.

Cuộc trao đổi cũng đề cập đến hàng loạt vấn đề đang gây căng thẳng trong quan hệ giữa hai nước.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Bessent cho biết ông đã nhấn mạnh yêu cầu Bắc Kinh thực hiện đầy đủ các cam kết liên quan đến đất hiếm và nông sản Mỹ.

“Tôi nhấn mạnh rằng chúng tôi kỳ vọng Bắc Kinh thực hiện đầy đủ các cam kết về đất hiếm và nông sản Mỹ. Chúng tôi cũng thảo luận về việc triển khai các hội đồng thương mại và đầu tư như một cơ chế nhằm đạt được những tiến triển cụ thể, hướng tới mối quan hệ kinh tế Mỹ - Trung cân bằng, công bằng và mang tính xây dựng hơn”, ông Bessent viết trên mạng xã hội X.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng tham gia cuộc điện đàm.

Theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã, trong cuộc điện đàm, ông Hà, quan chức đầu mối của Bắc Kinh phụ trách các vấn đề kinh tế và thương mại với Mỹ, đã bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” về những biện pháp Washington gần đây áp dụng đối với Trung Quốc. Hãng thông tấn này không nêu cụ thể những biện pháp được hai bên thảo luận. Dù vậy, hai nước nhất trí tăng cường trao đổi, xây dựng lòng tin và giải tỏa nghi ngại trong quan hệ song phương.

Cuộc điện đàm diễn ra sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump tuần trước áp thuế quan bổ sung đối với hàng hóa từ Trung Quốc và hàng chục đối tác thương mại khác. Washington cho rằng các nước này chưa có biện pháp đầy đủ để ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Chính quyền ông Trump cũng đang điều tra tình trạng “dư thừa công suất” của Trung Quốc trong ngành thép và một số lĩnh vực khác. Kết quả điều tra có thể được sử dụng làm cơ sở để Mỹ áp thêm thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc.

Trong một năm rưỡi qua, ông Bessent và ông Hà thường xuyên trao đổi về những vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Mỹ - Trung, bao gồm thuế quan, đất hiếm và TikTok. Tiến trình đối thoại này góp phần tạo ra trạng thái hòa dịu, dù còn mong manh, giữa hai nước, qua đó mở đường cho chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump tới Trung Quốc hồi tháng 5. Ông Tập dự kiến có chuyến thăm đáp lễ tới Mỹ vào tháng 9 tới.

Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới hiện vẫn duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại, theo đó một số biện pháp thuế quan và hạn chế xuất khẩu đã được tạm đình chỉ.

Tuy nhiên, quan hệ song phương gần đây xuất hiện thêm nhiều dấu hiệu rạn nứt. Bất đồng giữa hai nước xoay quanh việc chính quyền ông Trump khôi phục hàng rào thuế quan, khả năng tiếp cận nguồn cung đất hiếm, nguy cơ Trung Quốc chuyển vũ khí cho Iran trong bối cảnh chiến tranh Mỹ - Iran và việc Bắc Kinh liên tiếp tung ra các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới.

Một số mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc có thể cạnh tranh với những mô hình tiên tiến nhất do doanh nghiệp Mỹ phát triển, làm gia tăng lo ngại tại Washington. Gần đây, ông Bessent cho rằng Mỹ có thể sử dụng các biện pháp trừng phạt để ngăn chặn hành vi mà ông mô tả là nguy cơ các công ty AI Trung Quốc xâm phạm tài sản trí tuệ của Mỹ.

Mỹ gần đây cũng siết hạn chế đối với robot và bộ biến tần sản xuất ở nước ngoài, với lý do các sản phẩm này có thể làm gia tăng rủi ro cho chuỗi cung ứng. Dù quy định của Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) không nêu đích danh Trung Quốc, nước này hiện sản xuất phần lớn các mặt hàng trên. Vì vậy, biện pháp mới trên thực tế gần như đồng nghĩa với lệnh cấm đối với robot và bộ biến tần có xuất xứ Trung Quốc.

Trong một phát biểu hôm thứ Tư (29/7), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh khẳng định Trung Quốc kiên quyết phản đối việc Mỹ mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia và lấy đó làm lý do để nhắm vào các doanh nghiệp Trung Quốc.

“Chủ nghĩa bảo hộ không thể giúp Mỹ nâng cao năng lực cạnh tranh mà chỉ gây tổn hại đến lợi ích của chính các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ. Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện những biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp trong nước”, bà Mao nhấn mạnh.