Nâng tầm nông sản Điện Biên: Từ thương hiệu địa phương đến tấm 'giấy thông hành' pháp lý

Tại Điện Biên, câu chuyện về gạo Mường Thanh và dứa mật Pu Lau đang bước sang một trang mới khi địa phương quyết tâm thiết lập hệ thống nhãn hiệu chứng nhận – một chiến lược bài bản để bảo vệ danh tiếng và kiến tạo giá trị bền vững.

Khát vọng từ những vùng nguyên liệu trù phú

Cánh đồng Mường Thanh từ lâu đã được ví như "viên ngọc" của Tây Bắc. Với diện tích 14.000ha cùng điều kiện thổ nhưỡng đặc hữu, nơi đây sản sinh ra những hạt gạo Séng Cù, Bắc Thơm số 7 với hương vị đậm đà, dẻo thơm mà hiếm nơi nào sánh kịp. Cùng với đó, tại xã vùng biên Mường Nhà, dứa mật Pu Lau cũng đang nổi lên như một hiện tượng nông sản với những quả dứa nặng tới 3kg, thịt vàng óng và vị ngọt lịm như mật, mang lại sinh kế ấm no cho đồng bào các dân tộc.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy danh tiếng thôi là chưa đủ. Dù gạo Điện Biên đã có chỉ dẫn địa lý từ năm 2014, nhưng tình trạng vi phạm bản quyền và sự trà trộn của các loại gạo kém chất lượng vẫn diễn ra phức tạp, làm xói mòn lòng tin của người tiêu dùng. Trong khi đó, dứa mật Pu Lau dù chất lượng vượt trội nhưng vẫn loay hoay trong vòng xoáy "được mùa mất giá", thiếu hệ thống nhận diện và hạ tầng bảo quản, khiến giá trị kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng vốn có.

Dứa mật Pu Lau dù chất lượng vượt trội nhưng vẫn loay hoay trong vòng xoáy "được mùa mất giá"

Bước ngoặt từ nhãn hiệu chứng nhận

Đứng trước yêu cầu cấp thiết về việc bảo vệ uy tín nông sản, tháng 1/2026, dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận cho sản phẩm gạo Mường Thanh và dứa mật Pu Lau do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư Nông nghiệp và Công nghệ Trường Sơn tổ chức thực hiện mở ra hướng đi bài bản trong việc nâng tầm giá trị nông sản địa phương.

Theo Công ty Cổ phần Đầu tư Nông nghiệp và Công nghệ Trường Sơn, hiện nay đơn vị tập trung xác định rõ chủ sở hữu nhãn hiệu chứng nhận các sản phẩm; xác định vùng địa lý được bảo hộ; xây dựng bộ nhận diện và công cụ truyền thông quảng bá; đồng thời thiết lập mô hình quản lý, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng sản phẩm. Đối với dứa mật Pu Lau, vùng địa lý bảo hộ dự kiến được xác định tại các bản: Pu Lau, Ban, Hồi Hương, Khon Kén, Na Khoang, Na Phay, Pa Có, Pha Lay, Phiêng Sáng, Phi Cao, Trung Tâm, Xôm. Với gạo Mường Thanh, phạm vi bảo hộ gồm các xã Thanh Nưa, Thanh An, Thanh Yên, Sam Mứn, phường Mường Thanh và phường Điện Biên Phủ.

Việc xác lập vùng địa lý bảo hộ cụ thể — từ các xã trọng điểm quanh lòng chảo Mường Thanh đến các bản làng tại Mường Nhà — không chỉ nhằm khoanh vùng nguyên liệu mà còn để phân định rõ trách nhiệm của chính quyền và người dân. Khi tham gia vào hệ thống nhãn hiệu chứng nhận, mỗi hộ nông dân và hợp tác xã buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt bộ tiêu chí kỹ thuật, từ khâu chọn giống, quy trình chăm sóc đến thu hoạch và đóng gói. Sự chuẩn hóa này chính là rào cản kỹ thuật hữu hiệu nhất để loại bỏ những sản phẩm giả mạo, đồng thời đảm bảo chất lượng đồng nhất khi đưa ra thị trường.

Chiến lược dài hạn cho nông sản vươn xa

Nhìn từ góc độ quản lý, nhãn hiệu chứng nhận chính là tấm "giấy thông hành" quan trọng để gạo Mường Thanh và dứa mật Pu Lau tiến quân vào các hệ thống siêu thị lớn, chuỗi cung ứng thực phẩm sạch và hướng tới xuất khẩu. Việc xây dựng nhãn hiệu không đơn thuần là thủ tục hành chính, mà là cơ hội để tổ chức lại sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, bền vững hơn.

Khi có bộ nhận diện đồng bộ và cơ sở dữ liệu quản lý chặt chẽ, người trồng dứa sẽ có động lực để giữ gìn uy tín, bởi đó chính là chìa khóa để ký kết các hợp đồng bao tiêu dài hạn, nâng cao giá trị gia tăng cho từng sản phẩm.

Việc kiến tạo thương hiệu cho gạo Mường Thanh và dứa mật Pu Lau không chỉ là câu chuyện của riêng hai sản phẩm này, mà là minh chứng cho quyết tâm nâng tầm nông sản của tỉnh Điện Biên. Khi giá trị tinh hoa của đất trời Tây Bắc được bảo chứng bằng pháp lý và khoa học, sức cạnh tranh của nông sản Việt sẽ ngày càng mạnh mẽ, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển kinh tế bền vững của vùng đất lịch sử.