Nhà nước làm “khách hàng đầu tiên” cho sản phẩm công nghệ Việt

Tại Diễn đàn và Triển lãm Quốc tế về Đổi mới sáng tạo 2026 (InnoEx), diễn ra từ ngày 19-20/8/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh chỉ rõ: Đổi mới sáng tạo phải được chuyển hóa thành năng suất, sản phẩm và thị trường mới. Nhà nước sẽ đóng vai trò kiến tạo, chia sẻ rủi ro và tạo đơn hàng đầu tiên để công nghệ Việt được kiểm chứng, thương mại hóa và mở rộng thị trường.

Diễn đàn và Triển lãm Quốc tế về Đổi mới sáng tạo 2026 (InnoEx) không chỉ giới thiệu các xu hướng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mà còn tạo không gian kết nối doanh nghiệp, startup, nhà đầu tư và các nhà cung cấp giải pháp. 

InnoEx mở rộng cơ hội hợp tác, đầu tư, tiếp cận kiến thức và giải pháp, đồng thời giúp các bên tiết kiệm thời gian, chi phí và nguồn lực trong quá trình tìm kiếm đối tác. 

InnoEx 2026 đã quy tụ hơn 4.000 CEO, nhà sáng lập, lãnh đạo cấp cao, hơn 70 quỹ đầu tư quốc tế cùng hàng trăm chuyên gia.

Tăng trưởng dựa trên KHCN,ĐMST&CĐS

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Hoàng Minh cho biết, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN,ĐMST&CĐS) ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế. Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định KHCN,ĐMST&CĐS là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Nghị quyết số 68-NQ/TW tiếp tục khẳng định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh phát biểu tại sự kiện.

Hai định hướng này đặt ra yêu cầu, nếu doanh nghiệp là lực lượng quan trọng tạo ra tăng trưởng, thì KHCN&ĐMST phải trở thành năng lực giúp doanh nghiệp tạo ra tăng trưởng mới. Giá trị cuối cùng của KHCN&ĐMST phải được chuyển hóa thành năng suất cao, sản phẩm mới, thị trường mới và những lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh đã chỉ ra 3 vấn đề cốt lõi mà doanh nghiệp cần tập trung:

Thứ nhất, bắt đầu từ nhu cầu thị trường và nâng cao năng lực hấp thụ, làm chủ công nghệ. 

Đổi mới sáng tạo không chỉ bắt đầu từ câu hỏi "chúng ta có thể làm được công nghệ gì?" mà trước hết phải trả lời "thị trường cần gì, khách hàng cần gì và doanh nghiệp có thể tạo ra giá trị gì?". Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực hấp thụ và làm chủ công nghệ. Khoảng cách không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ, mà ở khả năng đưa công nghệ vào sản xuất, quản trị và phát triển sản phẩm. 

Năng lực hấp thụ và làm chủ công nghệ chính là một thước đo quan trọng của năng lực cạnh tranh doanh nghiệp. Không phải mọi doanh nghiệp đều phải tự nghiên cứu ra công nghệ mới, nhưng mọi doanh nghiệp đều có thể đổi mới để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai, thắt chặt liên kết Nhà nước - Viện, Trường - Doanh nghiệp. 

Khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường chỉ có thể được rút ngắn khi doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xác định yêu cầu, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ; còn viện nghiên cứu, trường đại học cùng tham gia giải quyết bài toán của doanh nghiệp. 

Doanh nghiệp đặt bài toán; viện, trường cùng giải bài toán; và doanh nghiệp là nơi đưa kết quả đó ra thị trường. Đây cũng là cách để kết quả nghiên cứu, công nghệ và tài sản trí tuệ được chuyển hóa thành giá trị kinh tế nhanh hơn.

Thứ ba, mở rộng hợp tác quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. 

Hợp tác quốc tế không chỉ để tiếp cận công nghệ, mà còn để cùng nghiên cứu, cùng phát triển sản phẩm, thu hút nguồn vốn, tham gia chuỗi cung ứng và từng bước nâng cao vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhà nước là khách hàng đầu tiên

Nếu doanh nghiệp là chủ thể của đổi mới sáng tạo thì trách nhiệm của Nhà nước là kiến tạo môi trường để doanh nghiệp có thể nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ thuận lợi hơn.

Bộ KH&CN đang tập trung hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi theo toàn bộ chuỗi giá trị, không dừng ở nghiệm thu kết quả nghiên cứu mà đồng hành đến khi công nghệ được làm chủ, sản phẩm được thương mại hóa và được thị trường chấp nhận.

Cơ chế "Nhà nước là khách hàng đầu tiên" đang được thúc đẩy. Nguồn lực Nhà nước đóng vai trò vốn mồi, chia sẻ rủi ro ở những giai đoạn đầu. Đồng thời thúc đẩy cơ chế đặt hàng, mua sắm công đối với các sản phẩm, công nghệ trong nước. 

Một đơn hàng đầu tiên không chỉ tạo doanh thu, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp kiểm chứng sản phẩm, hoàn thiện quy trình sản xuất và mở rộng thị trường. Cùng với đó là phát triển hạ tầng công nghệ dùng chung, từ phòng thí nghiệm, cơ sở thiết kế, thử nghiệm, kiểm định đến sản xuất thử nghiệm, để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể kiểm chứng sản phẩm trước khi đầu tư lớn.

Yêu cầu đổi mới sáng tạo trở nên cấp thiết

Tại sự kiện, ông Đặng Minh Thông, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, yêu cầu đổi mới sáng tạo đối với Thành phố càng trở nên cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới.

Thành phố đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 tăng trưởng GRDP tối thiểu 10% mỗi năm, đến năm 2030 kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP và đến năm 2045 trở thành trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của châu Á. Những mục tiêu đó không thể đạt được bằng cách kéo dài mô hình tăng trưởng cũ.

Ông Đặng Minh Thông, Phó Bí thư Thành uỷ TP.HCM tham quan một số gian hàng tại InnoEx 2026.

Theo ông Đặng Minh Thông, động lực tăng trưởng mới phải dựa nhiều hơn vào KHCN,ĐMST&CĐS, chuyển đổi xanh, năng suất lao động và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Với lợi thế về tài chính, công nghiệp, công nghệ cao, thương mại, cảng biển, logistics, giáo dục và nghiên cứu, Thành phố Hồ Chí Minh cần trở thành nơi công nghệ được nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa, thay vì chỉ là thị trường tiếp nhận công nghệ.

Việc lựa chọn công nghệ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường, đồng thời phải trả lời được ba câu hỏi: Giải quyết vấn đề gì, tạo ra năng suất như thế nào và mang lại giá trị gì cho doanh nghiệp, người dân và xã hội.

Thành phố sẽ tiếp tục phát triển hạ tầng số, dữ liệu và hạ tầng nghiên cứu dùng chung; thúc đẩy thử nghiệm, mua sắm công nghệ; hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và thu hút các tập đoàn công nghệ, trung tâm R&D, quỹ đầu tư cùng nguồn nhân lực chất lượng cao.