Những điều cần chú ý sau chuyến thăm Nhật Bản của Jensen Huang

Giám đốc điều hành của Nvidia, Jensen Huang, đã dành hai ngày 15 và 16 tháng 7 tại Tokyo để tiếp cận giới tinh hoa công nghiệp và cung ứng chip của Nhật Bản, vài tuần sau bài phát biểu chính tại Đài Loan và vài tháng sau chuyến thăm Hàn Quốc

Ông rời đi với các thỏa thuận bao trùm toàn bộ hệ sinh thái công nghệ của Nhật Bản: một nhà máy AI quốc gia, các mối quan hệ đối tác với các công ty robot hàng đầu của nước này, và các thỏa thuận với các nhà cung cấp vật liệu chip đang cung cấp năng lượng cho thế hệ chip AI tiếp theo của Nvidia.

Thông điệp của ông rất rõ ràng. Nvidia đang nhắm mục tiêu vào các phân xưởng nhà máy của Nhật Bản, và nhiều nhà sản xuất lớn nhất của quốc gia này đang tham gia cùng. 

Chương tiếp theo của AI, Huang nói, thuộc về các phân xưởng, robot và máy móc, và ông muốn Nhật Bản xây dựng nó.

Ba mươi năm trước, một khoản đầu tư trị giá 5 triệu USD từ Sega đã giúp cứu một Nvidia gần như phá sản tiếp tục tồn tại; ngày nay, Nvidia và các gã khổng lồ công nghiệp của Nhật Bản lại cần nhau một lần nữa — lần này là để xây dựng kỷ nguyên "AI vật lý" (physical-AI), bắt đầu với ba dự án sau:

Noetra ván bài AI chủ quyền của Nhật Bản. Quốc gia này không muốn vận hành các nhà máy và robot của mình bằng AI của Mỹ hoặc Trung Quốc.

Vì vậy, chính phủ đã tập hợp khoảng 44 công ty trong nước, với SoftBank, Sony, NEC và Honda làm nòng cốt, để xây dựng AI của riêng mình cho robot, phương tiện giao thông và các phân xưởng nhà máy. Tokyo đang cam kết chi tới 1 nghìn tỷ yen (6,2 tỷ USD) trong năm năm, một canh bạc vào "AI vật lý" nội địa, các mô hình nền tảng được xây dựng để vận hành máy móc. Nhật Bản muốn sở hữu bộ não phần mềm. 

Tuy nhiên, phần cứng để xây dựng nó vẫn đến từ Nvidia. Gã khổng lồ chip Mỹ đang xây dựng "một nhà máy AI Vera Rubin", một trung tâm dữ liệu khổng lồ chứa đầy các chip thế hệ tiếp theo của hãng, dự kiến ra mắt vào năm 2028, với 13.750 CPU Vera và 27.500 GPU Rubin, cung cấp công suất 140 megawatt.

Noetra sẽ giám sát nỗ lực này, với kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu. 

Kế hoạch của Noetra gồm ba giai đoạn: một mô hình lập luận chuyên sâu về kỹ năng tiếng Nhật bắt đầu vào năm tài chính 2026; một phiên bản đa phương thức (omni-modal) xử lý văn bản, hình ảnh, video và âm thanh vào năm 2028; và "AI gốc thế giới thực" (Real-world Native AI) được xây dựng để vận hành robot vào năm 2030, được phát hành cho các nhà phát triển bên ngoài Noetra theo từng giai đoạn.

Liên minh robot  các gã khổng lồ công nghiệp Nhật Bản xếp hàng ủng hộ Cosmos. Nvidia đang nhắm mục tiêu vào các phân xưởng nhà máy của Nhật Bản, và nhiều tên tuổi hàng đầu về robot và sản xuất của nước này đang ký kết tham gia. Fanuc, Yaskawa, Kawasaki Heavy, Fujitsu, Hitachi, NEC, Sony, SoftBank, Kubota và tập đoàn robot AIRoA cho biết họ có kế hoạch xây dựng dựa trên các mô hình Cosmos của Nvidia, một nỗ lực mô hình mở mà Nvidia đã bắt đầu vào tháng Năm với một số phòng thí nghiệm AI toàn cầu. 

Tại Tokyo, Nvidia đã cho họ một lý do để cam kết khi công bố Cosmos 3 Edge, một phiên bản của mô hình chạy trên chip Jetson Thor của hãng bên trong chính các cỗ máy. Một số bên đã đang thử nghiệm một hệ thống điều khiển chung; những bên khác, như Honda R&D và Omron, đang xây dựng trên các công cụ này ngay bây giờ. "Ranh giới tiếp theo của AI là ở thế giới vật lý, và đây là cơ hội ngàn năm có một cho Nhật Bản," Huang cho biết trong tuyên bố của công ty. "Nhật Bản đã phát minh ra ngành sản xuất hiện đại. Giờ đây, họ có cơ hội tái phát minh nó cho kỷ nguyên của các ngành công nghiệp thông minh."

Toyota ô tô và AI vật lý. Toyota sử dụng chip Nvidia trên hầu hết các cấu trúc phần mềm và phần cứng của mình. 

Hãng đã cam kết đưa các phương tiện thế hệ tiếp theo của mình lên nền tảng Drive của Nvidia tại sự kiện CES vào tháng 1 năm 2025; các hạng mục công việc mới hơn mở rộng sự hiện diện của Nvidia vào quy trình sản xuất của hãng, nơi các mô phỏng được sử dụng để thiết kế các dây chuyền sản xuất, vào phần mềm vận hành các phương tiện, và vào các hệ thống đọc lưu thông đường bộ. 

Các xe ô tô của Toyota sẽ chạy hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến, tự động đánh lái và phanh nhưng vẫn cần người lái, một cách tiếp cận thận trọng hơn so với Waymo và Tesla, những bên đang phát triển các hệ thống ít phụ thuộc hơn vào người lái là con người.

Tại sao điều này lại quan trọng

Chuyến thăm của Huang đã đặt AI vật lý vào trung tâm chiến lược công nghiệp của Nhật Bản, và Tokyo đang chi tiền để hậu thuẫn cho nó. Đối mặt với lực lượng lao động đang thu hẹp, Nhật Bản muốn có 10 triệu robot trang bị AI trên 18 lĩnh vực vào năm 2040, được hỗ trợ bởi 65 tỷ USD đầu tư công và tư nhân vào AI vật lý.

Chiến lược dài hơi hơn còn lớn hơn thế. Chiến lược Robot AI của Nhật Bản, được công bố vào tháng Ba, nhằm mục tiêu chiếm lĩnh hơn 30% thị trường robot AI toàn cầu vào năm 2040, một thị trường mà Tokyo định giá khoảng 20 nghìn tỷ yen, tương đương khoảng 133 billion USD. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đang tài trợ cho một mô hình nền tảng trong nước để vận hành máy móc, và nhà máy do Nvidia cung cấp năng lượng của Noetra là nơi các mô hình ở quy mô đó, lên tới hàng nghìn tỷ tham số, sẽ được huấn luyện. Canh bạc đặt ra là dữ liệu phân xưởng và nền tảng sản xuất của Nhật Bản có thể làm được điều tương tự cho AI vật lý.

Ẩn sau lý do công nghiệp là một lý do về chủ quyền. Khi Mỹ và Trung Quốc tiến lên phía trước trong lĩnh vực AI quy mô lớn, Tokyo muốn có dữ liệu riêng, năng lực điện toán riêng và bớt phụ thuộc hơn vào cơ sở hạ tầng mà họ không kiểm soát. 

Huang đã xuất hiện vào ngày 16 tháng 7 cùng với Bộ trưởng Bộ Thương mại Ryosei Akazawa tại buổi lễ ra mắt AI vật lý của chính phủ, với sự tham gia của Thủ tướng Sanae Takaichi qua video. 

Chính quyền Takaichi đã biến AI và chất bán dẫn thành trung tâm của một kế hoạch tăng trưởng nhằm theo đuổi khoản đầu tư công và tư nhân trị giá 370 nghìn tỷ yen (2,3 nghìn tỷ USD) vào năm 2040. Nhà máy của Noetra nơi được Nvidia gọi là "cơ sở hạ tầng AI quốc gia đầu tiên trên thế giới" là ván đặt cược rõ ràng nhất từ trước đến nay. Sự thúc đẩy độc lập của Nhật Bản, ít nhất là vào lúc này, vẫn đang dựa trên các dòng chip của Mỹ.

Tiếp cận toàn bộ khán phòng

Trong hai ngày, Huang đã ngồi đối diện với gần như mọi cái tên quan trọng trong làng công nghệ Nhật Bản — các CEO của Toyota, Fanuc, Yaskawa, Fujitsu và Kawasaki trong bữa trưa, và hàng chục giám đốc chuỗi cung ứng bên những xiên thịt nướng và rượu whisky tại một quán izakaya ở Kanda.

Đó cũng chính là chiến lược mà ông đã thực hiện vài tuần trước đó — một bài phát biểu chính mang tính chất "về nhà" ở Đài Loan, ăn gà rán, và một thỏa thuận 50.000 GPU tại Seoul vào mùa thu năm ngoái. Lần này, đến lượt Tokyo, với các robot, chuỗi cung ứng và những con chip nằm bên dưới