The Exploration Company huy động 450 triệu USD để thách thức SpaceX

Hàng chờ đưa các vật thể lên quỹ đạo ngày càng dài, nhưng cơ sở hạ tầng không gian không theo kịp nhu cầu. Khi nhận ra rằng SpaceX của Elon Musk không thể là giải pháp duy nhất, các công ty khác đang bắt đầu nhập cuộc và ráo riết gọi vốn.

Nguồn ảnh: Matthias Balk/picture alliance via Getty Images.

Trong số đó có The Exploration Company (TEC), công ty hoạt động tại Đức, Pháp, Luxembourg, Tây Ban Nha và Ý. Công ty này vừa huy động được 450 triệu USD trong vòng gọi vốn mà họ mô tả là "vòng Series C lớn nhất từ trước đến nay của một công ty vũ trụ châu Âu". Tuy nhiên, cuộc đua hiện mang tính toàn cầu, với việc đối thủ Stoke Space có trụ sở tại Mỹ cũng đang kêu gọi 1 tỷ USD trong vòng Series E.

Gạt sự cạnh tranh sang một bên, những vòng gọi vốn này cho thấy các nhà đầu tư ở cả hai bờ Đại Tây Dương đều sẵn sàng rót vốn vào các công ty đang tìm cách chế tạo tàu vũ trụ tái sử dụng. Đây là lĩnh vực do SpaceX đi tiên phong, nhưng hiện tại nhiều tổ chức, cả khu vực công lẫn tư nhân, đều cho rằng một mình công ty này không nên độc quyền kiểm soát khi không gian ngày càng mang tầm quan trọng chiến lược.

Những lo ngại liên quan đến chủ quyền này tạo thêm động lực cho một công ty có trụ sở tại EU như TEC. Dưới sự dẫn dắt của Hélène Huby, một nữ doanh nhân người Pháp từng có hai thập kỷ cống hiến tại Airbus và ArianeGroup, công ty dự định sử dụng nguồn vốn này để xây dựng nền tảng cho một phương tiện phóng hạng nặng tái sử dụng của châu Âu, mang đến một giải pháp thay thế với chi phí hợp lý cho SpaceX.

Bản thân SpaceX có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc nới lỏng thế độc quyền non trẻ của mình đối với các vụ phóng lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp để ưu tiên cho các trọng tải của chính họ. Các báo cáo chỉ ra rằng tên lửa Falcon của hãng đang ngày càng được ưu tiên dành riêng cho các vệ tinh Starlink, trong bối cảnh chưa rõ điều gì sẽ xảy ra khi dòng tên lửa này ngừng hoạt động để nhường chỗ cho Starship.

Điều này tạo ra một lượng nhu cầu mà TEC sẽ không thể đáp ứng trong nhiều năm tới, ngay cả khi họ tuân thủ đúng tiến độ đầy tham vọng mà bản thân đã đề ra. Theo quỹ đầu tư Atomico, "10 sứ mệnh Nyx đã được đặt trước", với "hơn 2 tỷ USD giá trị các hợp đồng và cam kết".

Một số cam kết này đến từ các đối tác tổ chức, bao gồm Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) và cả NASA. Vòng Series C của công ty cũng mang tính chất xuyên Đại Tây Dương, với Atomico và Quỹ Scaleup Europe do EQT quản lý đồng dẫn dắt vòng gọi vốn cùng với Bessemer Venture Partners, nơi đối tác Alex Ferrara sẽ tham gia vào hội đồng quản trị của TEC.

Vòng gọi vốn mới nhất này cũng củng cố vị thế của TEC như một công ty chủ yếu được tài trợ bởi các nhà đầu tư tư nhân, và họ lên kế hoạch hoạt động tương ứng với điều đó. Trong một cuộc họp báo diễn ra hôm nay, bà Huby cho biết bà rất mong muốn thấy châu Âu đưa các chuyến bay vũ trụ có người lái vào lộ trình phát triển, nhưng bà sẽ không thể thuyết phục các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) chi 4 tỷ USD cho một khoang hành khách, "và rồi phải chờ đợi tới 10 năm."

Vì vậy, mốc thời gian của TEC thực tế hơn nhưng cũng rất gấp rút. Trọng tâm trước mắt của hãng là Nyx, một khoang tàu tái sử dụng tương tự như tàu Dragon của SpaceX, có khả năng chở hàng hóa và sau đó là con người. Công ty dự định sẽ cho tàu Nyx kết nối với Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) sắp ngừng hoạt động và trở về Trái đất an toàn trước tháng 11 năm 2028.

Theo bà Huby, nguồn vốn từ vòng Series C sẽ được mở rộng để tài trợ cho Storm, một chương trình động cơ tên lửa tạo tiền đề cho các bước phát triển xa hơn, ít nhất là trong giai đoạn đầu. "Nơi chúng tôi cần thêm nguồn tài chính là để xây dựng một bệ phóng, và để chế tạo chính quả tên lửa đó", bà chia sẻ với các nhà báo.

TEC sẽ không phải là công ty không gian thương mại đầu tiên của châu Âu phóng tên lửa công ty khởi nghiệp Isar Aerospace của Đức đã vượt qua cột mốc đó tại Na Uy vào cuối tuần trước. Bà Huby ca ngợi thành tựu này là "tin tuyệt vời cho toàn bộ hệ sinh thái", nhưng cho biết TEC dự định chế tạo một tên lửa lớn hơn nhiều so với phương tiện Spectrum có khả năng mở rộng của Isar.

Tuy nhiên, Isar cũng có một phương tiện phóng "lớn hơn nhiều" trong lộ trình của mình, theo báo cáo của Ars Technica có lẽ cũng vì cùng một lý do mà Huby đã đưa ra để giải thích cho tham vọng của TEC. "Trong vòng 5 đến 10 năm tới, một nửa hệ thống thông tin liên lạc băng thông rộng của chúng ta có thể đến từ không gian, các trung tâm dữ liệu có thể được đặt trong không gian; [...] và nếu điều này xảy ra, chúng ta cần những tên lửa khổng lồ và nhịp độ phóng liên tục."

Nhịp độ đó sẽ phụ thuộc vào khả năng tái sử dụng, điều mà TEC lên kế hoạch đạt được bằng cách ứng dụng công nghệ tương tự như SpaceX và Stoke: đốt cháy theo giai đoạn dòng chảy toàn phần. "Đó là chu trình động cơ khó nhất, nhưng cũng hiệu quả nhất trên thế giới. Đây là lần đầu tiên ở châu Âu có một công ty phát triển loại động cơ tên lửa như vậy", bà Huby khẳng định.

Những bước tiến của TEC đã thu hút sự chú ý tại châu Âu, khi Tổng thống Pháp Macron và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen đều dành lời khen ngợi cho vòng gọi vốn Series C của hãng. Cũng không phải ngẫu nhiên mà thông tin này được tiết lộ ngay trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh Vũ trụ Quốc tế tại Paris, nơi bà Huby úp mở rằng sẽ có những thông báo liên quan được đưa ra.