Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng AI trong dự báo dịch bệnh

15:14, 17/11/2026

Thứ trưởng Lê Đức Luận đề nghị đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học... trong nghiên cứu, xét nghiệm, giám sát dịch bệnh.

Ngày 17/11, Viện Pasteur TPHCM tổ chức Hội nghị Khoa học năm 2026 với chủ đề “Nghiên cứu vì sức khỏe cộng đồng: Thích ứng và Đổi mới”, hướng tới kỷ niệm 135 năm hình thành và phát triển của Viện.

135 năm đóng góp cho sự nghiệp y tế dự phòng

PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Trung - Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM cho biết, trải qua 135 năm hình thành và phát triển, Viện đã khẳng định vai trò là một trong những đơn vị có bề dày truyền thống của ngành Y tế Việt Nam, với nhiều đóng góp quan trọng trong nghiên cứu khoa học, đào tạo, phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Trong hành trình 135 năm, Viện Pasteur TPHCM đã triển khai 7 đề tài khoa học cấp Nhà nước, hơn 20 thử nghiệm lâm sàng vaccine và ghi dấu nhiều thành tựu quan trọng trong lĩnh vực y tế dự phòng.

Tiêu biểu là những đóng góp trong sản xuất vaccine phòng bệnh lao cho trẻ em; phát hiện ca nhiễm HIV đầu tiên tại Việt Nam năm 1990; xác nhận trường hợp bại liệt cuối cùng năm 1996.

TS Lê Đức Luận - Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại hội nghị. Ảnh: P.T.

Đặc biệt, năm 2003, Viện là đơn vị đầu tiên giải mã thành công toàn bộ hệ gen virus cúm A/H5N1, cung cấp dữ liệu phục vụ theo dõi sự biến đổi của virus, nghiên cứu sản xuất vaccine và các nghiên cứu chuyên sâu về virus cúm ở người và gia cầm. Viện cũng thực hiện xét nghiệm chẩn đoán các trường hợp nghi nhiễm cúm A/H5N1 được chuyển đến từ 126 đơn vị khu vực phía Nam.

Bên cạnh đó, Viện còn ghi dấu ấn trong nghiên cứu, phát hiện virus Enterovirus 71 gây viêm não cấp ở trẻ em lần đầu tiên tại Việt Nam; phát hiện và công bố ca nhiễm Zika năm 2016; xác nhận ca nhiễm COVID-19 đầu tiên năm 2020 và bệnh đậu mùa khỉ năm 2022. Đồng thời, Viện là đầu mối triển khai nhiều thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn về vaccine.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Trung, những thành tựu đạt được là kết quả của sự cống hiến, tâm huyết và trí tuệ của nhiều thế hệ cán bộ, nhà khoa học, cùng sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Y tế, các địa phương và đối tác trong nước, quốc tế.

Trong bối cảnh các thách thức về sức khỏe ngày càng đa dạng và phức tạp, việc gắn kết nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ với thực tiễn y tế có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng lực giám sát, dự báo và ứng phó dịch bệnh. Trên nền tảng những thành tựu đã đạt được, Viện Pasteur TPHCM tiếp tục hướng tới đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Đẩy mạnh ứng dụng AI, nâng cao năng lực giám sát dịch bệnh

Phát biểu tại hội nghị, TS Lê Đức Luận - Thứ trưởng Bộ Y tế ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp của Viện Pasteur TPHCM trong suốt 135 năm qua, đặc biệt trong lĩnh vực y tế dự phòng và nghiên cứu khoa học.

Theo Thứ trưởng, nhiều thế hệ cán bộ của Viện đã có những đóng góp quan trọng trong công tác phòng, chống dịch bệnh; nghiên cứu, phát triển vaccine, sinh phẩm y tế; đào tạo và hỗ trợ chuyên môn cho hệ thống y tế.

PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Trung - Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM phát biểu. Ảnh: P.T.

Thứ trưởng nhấn mạnh, những đóng góp của Viện trong lĩnh vực khoa học và phòng bệnh không dễ đo đếm bằng các con số cụ thể như số người bệnh được cứu sống hay số bệnh nhân thoát khỏi dịch bệnh. Tuy nhiên, những thành tựu này đã góp phần tạo nền tảng quan trọng cho hệ thống giám sát, cảnh báo sớm và khống chế dịch bệnh, qua đó bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Thứ trưởng cho rằng, quan niệm “phòng bệnh hơn chữa bệnh” là triết lý sâu sắc, không chỉ đúng với ngành y tế mà còn có ý nghĩa trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.

Đặc biệt, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã xác định định hướng chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, thực hiện chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời, lấy y tế dự phòng, y tế cơ sở và y học cổ truyền làm nền tảng.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, định hướng này đặt ra yêu cầu ngành y tế phải tiếp tục nâng cao năng lực giám sát, dự báo và cảnh báo sớm dịch bệnh; đồng thời chuyển các kết quả nghiên cứu khoa học thành năng lực thực hành trong hệ thống phòng, chống dịch bệnh.

Để phát huy những kết quả đã đạt được, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị Viện Pasteur TPHCM tiếp tục nâng cao chất lượng chuyên môn, năng lực nghiên cứu của đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động; chú trọng xây dựng đội ngũ chuyên gia có chuyên môn sâu, khả năng nghiên cứu độc lập.

Bên cạnh đó, viện cần tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho y tế địa phương, góp phần nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh tại cơ sở.

Ngoài ra, Viện Pasteur TPHCM cần đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số trong nghiên cứu, xét nghiệm, giám sát dịch bệnh.

Đồng thời, Viện cần mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế, tăng cường trao đổi chuyên gia, phối hợp nghiên cứu nhằm tiếp tục khẳng định vị thế trong cộng đồng khoa học khu vực và quốc tế.

Thứ trưởng Lê Đức Luận bày tỏ tin tưởng, với bề dày 135 năm hình thành và phát triển, cùng đội ngũ khoảng 300 cán bộ, viên chức, trong đó có 5 giáo sư, phó giáo sư và 17 tiến sĩ, Viện Pasteur TPHCM sẽ tiếp tục đổi mới, đóng góp tích cực vào sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

(Nguồn: suckhoedoisong.vn)