Thương mại điện tử mở lối cho nông sản Lai Châu vươn ra thị trường

Lai Châu đang nổi lên là một trong những địa phương đi đầu trong việc ứng dụng thương mại điện tử, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, góp phần nâng cao giá trị nông sản và cải thiện thu nhập cho người dân vùng cao.

TikTok Shop phối hợp Sở Công Thương Lai Châu khởi động mô hình “Địa phương vươn mình” tại xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Thương mại điện tử - Hướng đi phù hợp cho phát triển kinh tế vùng sâu, vùng xa

Những năm gần đây, tỉnh Lai Châu đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất nông nghiệp tham gia các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) lớn như Postmart, Voso, Shopee, Lazada… Qua đó, nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương như chè Shan tuyết, mắc ca, sâm Lai Châu, gạo Séng Cù, miến dong Bình Lư đã từng bước tiếp cận thị trường trong và ngoài nước.

Chia sẻ tại Diễn đàn TMĐT 2026 với chủ đề “Nâng cao năng lực quản lý và định hướng phát triển bền vững” diễn ra chiều 2/2, ông Vương Thế Mẫn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu cho biết so với nhiều địa phương khác, Lai Châu tiếp cận TMĐT tương đối muộn. Đến năm 2024, tỉnh mới bắt đầu làm quen với mô hình này nên không tránh khỏi những bỡ ngỡ ban đầu.

“Tháng 10/2024, khi tham dự một sự kiện do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số tổ chức tại Lào Cai, tôi nhận thấy các địa phương như Lào Cai triển khai bán hàng trực tuyến rất hiệu quả. Trong khi đó, điều kiện sản xuất của Lai Châu tương đồng, sản phẩm có chất lượng tốt, không thua kém nhưng vẫn tồn đọng nhiều và chưa tiêu thụ được. Từ thực tế này, Lai Châu bắt đầu học hỏi, nghiên cứu mô hình TMĐT của Lào Cai để áp dụng phù hợp với điều kiện địa phương”, ông Vương Thế Mẫn chia sẻ.

Đến tháng 3/2025, Lai Châu đã tổ chức diễn đàn và sự kiện về TMĐT, qua đó bước đầu đạt được những kết quả tích cực, quan trọng nhất là thay đổi tư duy, nhận thức của người dân và doanh nghiệp về việc bán hàng có lãi thông qua các nền tảng số. Các sản phẩm của một tỉnh miền núi xa xôi như Lai Châu dần được nhiều người tiêu dùng biết đến hơn.

Ông Vương Thế Mẫn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu: Hướng đi TMĐT là đúng đắn, nhưng cần triển khai có chọn lọc để đạt hiệu quả tốt nhất.

Theo Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu, thông qua các lớp tập huấn, đặc biệt với lực lượng thanh niên và đồng bào dân tộc, người dân dần nhận thấy lợi ích của TMĐT và chủ động tham gia, hình thành những KOL tại địa phương. Việc Lai Châu tiếp tục đăng cai tổ chức các sự kiện về TMĐT đã khẳng định mô hình này hoàn toàn phù hợp với các địa phương vùng sâu, vùng xa.

Lai Châu còn nhiều thiệt thòi so với các địa phương khác: sản phẩm làm ra giá bán thấp, ít người biết đến. Tuy nhiên, thông qua các nền tảng như TikTok, Shopee, nhiều sản phẩm của Lai Châu đã được hỗ trợ, tạo sân chơi để tiếp cận thị trường. Có những mặt hàng chưa có tên tuổi nhưng vẫn bán được trên các nền tảng số.

Một ví dụ điển hình là sản phẩm khoai sâm. Theo số liệu thống kê, tính đến nay, hơn 600 tấn khoai sâm đất - một nông sản đặc trưng của Tây Bắc - đã được tiêu thụ qua TikTok Shop. Tuy nhiên, thực tế này cũng cho thấy hạn chế về logistics. Từ đó, tỉnh chuyển hướng sang chế biến sâu, đơn giản hóa sản phẩm; hiện nay miến dong khoai sâm đã trở thành một sản phẩm khá đặc biệt và tiếp tục được quảng bá, giới thiệu trên các nền tảng TMĐT. Dịp Tết vừa qua, một số siêu thị và hệ thống phân phối đã đặt hàng với Sở Công Thương Lai Châu.

Trong quá trình triển khai, địa phương cũng có những băn khoăn, lo ngại nhất định. TMĐT mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu không được quản lý chặt chẽ. Từ khi Quốc hội ban hành Luật TMĐT và qua thực tiễn triển khai, Lai Châu từng bước chuẩn hóa hoạt động TMĐT. Quan điểm được thống nhất là sản phẩm không đạt tiêu chuẩn thì không đưa lên sàn; KOL phải hiểu rõ sản phẩm, không bán phá giá; tuyệt đối tránh tình trạng chốt đơn ồ ạt nhưng không bảo đảm chất lượng. Tinh thần xuyên suốt là “đã làm thì phải làm cho tốt”, làm chậm nhưng chắc.

Các sản phẩm OCOP cũng được phân loại rõ ràng: sản phẩm nào phù hợp đưa lên TMĐT, sản phẩm nào chưa. Đồng thời, tỉnh hình thành các nhóm, các “group” để thuận tiện cho công tác quản lý, nâng cao trách nhiệm của hợp tác xã, chủ cơ sở sản xuất và người bán hàng, bảo đảm không làm ăn chộp giật. Trọng tâm là kích cầu, tăng sự tham gia của các hợp tác xã, chủ cơ sở sản xuất và gắn trách nhiệm trực tiếp với người bán hàng, bảo đảm không làm ăn chộp giật.

Thông qua các lớp tập huấn của Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công thương cùng sự hỗ trợ của các nền tảng, Lai Châu bước đầu tiếp cận hoạt động TMĐT xuyên biên giới. Địa phương học hỏi kinh nghiệm từ Châu Hồng Hà (Trung Quốc), qua đó khẳng định hướng đi TMĐT là đúng đắn, nhưng cần triển khai có chọn lọc để đạt hiệu quả tốt nhất.

Đưa xã Bình Lư trở thành "xã thương mại điện tử" điểm sáng của Lai Châu

Mới đây, Sở Công Thương Lai Châu, xã Bình Lư và TikTok Shop vừa khởi động chiến dịch "Bình Lư vươn mình". Chiến dịch nằm trong kế hoạch của Sở Công Thương tỉnh nhằm xây dựng xã Bình Lư trở thành "xã TMĐT" điểm sáng của địa phương.

Sau gần 1 tháng triển khai, chiến dịch đã ghi nhận những kết quả bước đầu. Đến nay, xã Bình Lư đã xây dựng được cộng đồng 20 doanh nghiệp và tiểu thương hoạt động TMĐT tích cực. Tuy mới làm quen với nền tảng TikTok Shop, 5 doanh nghiệp và tiểu thương đã tạo ra 20 - 30 đơn hàng ổn định mỗi ngày. Do đặc thù mùa vụ, các sản phẩm chủ đạo hiện nay gồm cây cảnh, hoa xuân Tây Bắc, miến dong và nông sản địa phương.

Theo Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bình Lư Nguyễn Bá Kiện, xã Bình Lư hiện đang có 12 sản phẩm OCOP, trong đó có 8 sản phẩm đã được đưa lên TikTok Shop. Làng nghề miến dong của Bình Lư có lịch sử hơn 45 năm, với 80 hộ dân tham gia sản xuất, tạo ra khoảng 1.000 tấn miến dong và miến dong khoai sâm mỗi năm.

Trước đây, đầu ra của sản phẩm chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, dẫn tới biến động lớn về cung - cầu và giá cả. Nhờ TMĐT, trong mùa mua sắm Tết năm nay, cả miến dong truyền thống và miến dong khoai sâm Bình Lư đều trở thành các sản phẩm bán chạy trên TikTok Shop. Xã Bình Lư đặt mục tiêu, đến cuối năm 2026, số lượng nhà bán hàng nòng cốt có thu nhập tốt từ thương mại điện tử tại địa phương tăng gấp đôi.

Việc ứng dụng TMĐT không chỉ giúp rút ngắn khâu trung gian, giảm chi phí, mà còn mở ra cơ hội mới để nông sản Lai Châu vươn xa, nâng cao giá trị gia tăng và thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực nông thôn. Đây được xem là hướng đi phù hợp, bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng nông thôn mới của tỉnh.

Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu Vương Thế Mẫn cho biết thêm trong giai đoạn tới, Lai Châu mong muốn tiếp tục học hỏi, kết hợp TMĐT song song với các hoạt động hội chợ, hội chợ mùa xuân để quảng bá sản phẩm. Đồng thời, trong bối cảnh các địa phương tổ chức đại hội, tỉnh sẽ đưa nội dung phát triển TMĐT và TMĐT xuyên biên giới vào nghị quyết, từng bước hình thành dòng logistics hỗ trợ TMĐT./.