Thương vụ Meta mua lại Manus nhận phản ứng trái chiều tại Washington và Bắc Kinh

Thương vụ Meta chi 2 tỷ USD để mua lại nền tảng trợ lý AI Manus đang vấp phải một cuộc giằng co về mặt quản lý, dù không theo cách thường thấy.

Các cơ quan quản lý của Mỹ tỏ ra khá yên tâm về tính hợp pháp của thỏa thuận, bất chấp những lo ngại trước đó liên quan đến khoản đầu tư của Benchmark vào Manus. Trong khi đó, theo Financial Times, các cơ quan quản lý Trung Quốc lại không tỏ ra lạc quan như vậy.

Đầu năm nay, khi Benchmark dẫn dắt một vòng gọi vốn cho Manus, thương vụ này ngay lập tức gây tranh cãi. Thượng nghị sĩ Mỹ John Cornyn đã lên tiếng phản đối trên mạng xã hội X, còn khoản đầu tư này cũng khiến Bộ Tài chính Mỹ tiến hành xem xét trong bối cảnh Washington ban hành các quy định mới nhằm hạn chế dòng vốn Mỹ chảy vào các công ty AI của Trung Quốc.

Nguồn ảnh: Getty Images

Những lo ngại này nghiêm trọng đến mức đã thúc đẩy Manus chuyển trụ sở từ Bắc Kinh sang Singapore. Động thái này được một giáo sư Trung Quốc mô tả trên WeChat cuối tuần qua là một phần trong quá trình “từng bước tách khỏi Trung Quốc” của công ty.

Tuy nhiên, cục diện hiện đã thay đổi. Theo các nguồn tin, giới chức Trung Quốc đang xem xét liệu thương vụ với Meta có vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu công nghệ hay không. Điều này có thể mang lại cho Bắc Kinh đòn bẩy mà trước đây ít người nghĩ tới. Cụ thể, các nhà quản lý đang đánh giá việc Manus có cần giấy phép xuất khẩu khi chuyển đội ngũ cốt lõi từ Trung Quốc sang Singapore hay không. Đây là một động thái ngày càng phổ biến đến mức được gọi bằng cái tên “rửa nguồn gốc Singapore”.

Trước đó, một bài viết của Wall Street Journal cho rằng Trung Quốc “có rất ít công cụ để tác động tới thương vụ do Manus đã đứng chân tại Singapore”, song nhận định này có thể đã quá sớm.

Mối lo ngại tại Bắc Kinh là thương vụ này có thể khuyến khích nhiều startup Trung Quốc khác chuyển hoạt động ra nước ngoài nhằm né tránh sự giám sát trong nước. Ông Winston Ma, giáo sư tại Trường Luật Đại học New York và là đối tác của Dragon Capital, nói với Wall Street Journal rằng nếu thương vụ được hoàn tất suôn sẻ, “điều này sẽ mở ra một con đường mới cho các startup AI non trẻ của Trung Quốc”.

Thực tế cho thấy Bắc Kinh hoàn toàn có thể hành động. Trung Quốc từng sử dụng các cơ chế kiểm soát xuất khẩu tương tự để can thiệp khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tìm cách cấm TikTok trong nhiệm kỳ đầu tiên. Vị giáo sư Trung Quốc trên WeChat thậm chí còn cảnh báo rằng các nhà sáng lập Manus có thể đối mặt với trách nhiệm hình sự nếu xuất khẩu công nghệ bị hạn chế mà không có sự cho phép.

Ở chiều ngược lại, một số nhà phân tích tại Mỹ cho rằng thương vụ này là một thắng lợi cho các biện pháp hạn chế đầu tư của Washington, bởi nó cho thấy nhân tài AI Trung Quốc đang dịch chuyển sang hệ sinh thái công nghệ Mỹ. Một chuyên gia nói với Financial Times rằng thỏa thuận này cho thấy “hệ sinh thái AI của Mỹ hiện hấp dẫn hơn”.

Hiện vẫn còn quá sớm để đánh giá liệu những diễn biến trên có ảnh hưởng đến kế hoạch của Meta trong việc tích hợp phần mềm tác nhân AI của Manus vào các sản phẩm của hãng hay không. Tuy nhiên, rõ ràng là thương vụ trị giá 2 tỷ USD này đã trở nên phức tạp hơn nhiều so với dự đoán ban đầu.