Tòa án Mỹ phán quyết Meta và các hãng công nghệ phải đối mặt với hàng nghìn vụ kiện về nạn nghiện mạng xã hội

Ngày 10 tháng 8 Tòa phúc thẩm liên bang Hoa Kỳ vào thứ Hai đã cho phép hàng nghìn vụ kiện tiếp tục tiến trình pháp lý chống lại Meta Platforms, Google (thuộc Alphabet), TikTok (thuộc ByteDance) và Snapchat (thuộc Snap Inc) liên quan đến các cáo buộc cho rằng các công ty này cố tình thiết kế sản phẩm gây nghiện cho người dùng trẻ tuổi.

Hình ảnh minh họa chụp ngày 9 tháng 12 năm 2025 cho thấy các ứng dụng Instagram, TikTok, Snapchat, YouTube, Facebook, Twitch và Reddit được hiển thị trên điện thoại di động trước khi luật mới cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dùng dưới 16 tuổi ở Úc có hiệu lực.

Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 tại San Francisco đã bác bỏ đơn kháng cáo của Meta và TikTok nhằm đảo ngược phán quyết của tòa cấp dưới yêu cầu họ phải đối mặt với hơn 3.000 vụ kiện tại tòa án liên bang, với lý do các công ty này đã nộp đơn kháng cáo quá sớm.

Các công ty công nghệ từng lập luận rằng Điều 230 của Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông năm 1996 vốn thường bảo vệ các công ty trực tuyến khỏi các khiếu nại liên quan đến nội dung do người dùng đăng tải cũng ngăn chặn các vụ kiện cáo buộc họ không cảnh báo công chúng về tính chất gây nghiện trên các nền tảng của mình.

Hầu hết các vụ kháng cáo chỉ diễn ra sau khi vụ án đã kết thúc với phán quyết hoặc tuyên án chính thức. Các công ty cho rằng họ không nhất thiết phải chờ cho đến khi quá trình tố tụng kết thúc mới được quyền thách thức việc tòa cấp dưới bác bỏ quyền miễn trừ của họ. Tuy nhiên, Tòa Khu vực 9 khẳng định Điều 230 chỉ cung cấp một cơ sở để biện hộ trách nhiệm pháp lý chứ không phải quyền miễn trừ khỏi các vụ kiện, do đó đơn kháng cáo là quá sớm.

META THẤT BẠI TRONG NỖ LỰC TRÃI DÀI PHIÊN TÒA LIÊN BANG

Tòa án cũng bác bỏ yêu cầu của Meta về việc hoãn phiên tòa dự kiến bắt đầu vào thứ Tư tới trong vụ kiện do 29 tổng chưởng lý tiểu bang khởi xướng. Vụ kiện cáo buộc công ty thu thập và sử dụng trái phép dữ liệu của trẻ em, thiết kế các nền tảng mạng xã hội để "giữ chân" người dùng trẻ tuổi và làm sai lệch thông tin với người tiêu dùng về độ an toàn của nền tảng. Công ty trước đó lập luận rằng phiên tòa không thể diễn ra trong khi đơn kháng cáo vẫn đang chờ xử lý.

Thông tin này xuất hiện chỉ vài ngày sau khi một thẩm phán tại bang New Mexico kết luận Meta đã gây ra "phiền ngoái công cộng" (public nuisance) tại tiểu bang này, đồng thời tuyên phạt công ty phải nộp 567 triệu USD vào một quỹ sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên và triển khai các biện pháp an toàn cho giới trẻ.

Đại diện của Meta từ chối đưa ra bình luận.

Đại diện của TikTok hiện chưa phản hồi ngay lập tức các yêu cầu bình luận về phán quyết hôm thứ Hai.

Lexi Hazam và Previn Warren, các luật sư đại diện cho hàng nghìn khu học chánh và cá nhân kiện Meta cùng các công ty khác tại tòa án liên bang, nhận định trong một tuyên bố rằng phán quyết này sẽ cho phép phiên tòa của các tiểu bang tiến hành theo kế hoạch, cũng như phiên tòa xét xử các khiếu nại do các khu học chánh đệ trình dự kiến vào tháng 2.

"Một phiên tòa xét xử là cách để công chúng tìm hiểu xem Meta đã biết những gì về tác động của sản phẩm đối với trẻ em, họ biết điều đó từ khi nào và họ đã chọn làm gì với những thông tin đó," các luật sư cho biết. "Meta đã nỗ lực chiến đấu để giữ cho những bằng chứng đó không bị rò rỉ ra công chúng."

HÀNG NGHÌN VỤ KIỆN BỦA VĂN

Được đệ trình bởi các tiểu bang, thành phố, khu học chánh và các cá nhân, các vụ kiện cáo buộc các công ty mạng xã hội cố tình gây nghiện cho người dùng trẻ tuổi, góp phần làm gia tăng tình trạng trầm cảm, lo âu, các vấn đề về hình ảnh cơ thể và cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần diện rộng ở giới trẻ Mỹ những năm gần đây.

Các phụ huynh, khu học chánh, tiểu bang và các nguyên đơn khác lập luận rằng phán quyết của tòa sơ thẩm chưa phải là chung cuộc, do đó không thể kháng cáo. Họ cũng phản đối các lập luận của các công ty về Điều 230, cho rằng điều luật này không bao quát các khiếu nại liên quan đến cách thức các công ty vận hành và thiết kế sản phẩm của mình.

Các vụ kiện hiện đã được tập trung xử lý trước Thẩm phán Liên bang Yvonne Gonzalez Rogers tại Oakland, California yêu cầu các công ty phải bồi thường thiệt hại, nộp phạt và hoàn trả lợi nhuận. Các công ty đã kháng cáo các lệnh của thẩm phán Rogers ban hành vào năm 2023 và 2024 vốn cho phép quá trình tố tụng tiếp tục diễn ra.

Bên cạnh đó, các công ty cũng đang đối mặt với hàng trăm vụ kiện bổ sung về các cáo buộc tương tự tại tòa án tiểu bang, với khoảng 3.300 vụ trong số đó đang được gộp chung xử lý tại tòa án bang California.

Trong vụ kiện đầu tiên đưa ra xét xử thuộc chuỗi tố tụng tại California một phép thử được theo dõi chặt chẽ về phản ứng của bồi thẩm đoàn đối với các cáo buộc tương tự một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles vào tháng 3 đã kết luận Meta và Google bất cẩn trong việc thiết kế các nền tảng mạng xã hội gây hại cho giới trẻ. Bồi thẩm đoàn đã tuyên bồi thường 6 triệu USD cho một người phụ nữ trẻ, người cho biết cô đã bị nghiện Instagram và YouTube từ khi còn là một đứa trẻ.

Phán quyết về lỗi gây phiền ngoái công cộng tại New Mexico đối với Meta diễn ra sau một giai đoạn trước đó của phiên tòa, trong đó bồi thẩm đoàn vào tháng 3 đã yêu cầu công ty bồi thường 375 triệu USD sau khi phát hiện hãng này lừa dối người tiêu dùng về độ an toàn trên các nền tảng của mình.

Cả Meta và Google những bên luôn phủ nhận các cáo buộc trong các vụ án này cho biết họ sẽ tiếp tục kháng cáo.