Kinh tế Trung Quốc giảm tốc

Tốc độ tăng trưởng kinh tế Trung Quốc trong quý 2 vừa qua đạt mức thấp nhất kể từ năm 2022, do tình trạng suy giảm đầu tư ngày càng nghiêm trọng và nhu cầu tiêu dùng tiếp tục ảm đạm...

Ảnh minh họa - Ảnh: China Daily

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS), tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này chỉ tăng 4,3% trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6/2026, thấp hơn so với dự báo tăng 4,5% mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Reuters và giảm từ mức tăng 5% ghi nhận trong quý đầu tiên của năm.

Mức tăng trưởng này cũng thấp hơn mục tiêu tăng trưởng cả năm 4,5-5% mà Bắc Kinh đề ra, vốn đã được coi là một mục tiêu ít tham vọng nhất trong nhiều thập kỷ qua.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm tăng trưởng kinh tế Trung Quốc trong quý 2 là sự sụt giảm đầu tư, đặc biệt là đầu tư vào tài sản cố định đô thị, bao gồm phát triển bất động sản và các dự án hạ tầng.

Đầu tư tài sản cố định đô thị đã giảm 5,7% trong nửa đầu năm so với cùng kỳ năm trước, tệ hơn so với dự báo là giảm 4,9% và sâu hơn mức giảm 4,1% trong 5 tháng đầu năm.

Cùng với đó, tiêu dùng nội địa vẫn ở mức thấp. Mặc dù doanh thu bán lẻ đã tăng 1% trong tháng 6, phục hồi từ mức giảm 0,6% của tháng trước và khả quan hơn dự báo là giảm 0,1%, nhưng vẫn chưa đủ để tạo ra sự bứt phá mạnh mẽ.

Trước đó, doanh thu bán lẻ của Trung Quốc trong tháng 5 đã đánh dấu tháng giảm đầu tiên kể từ cuối năm 2022, do nhu cầu yếu và các chương trình giảm giá mạnh từ các nhà bán lẻ nhằm kích thích nhu cầu.

Sản xuất công nghiệp lại có dấu hiệu tích cực hơn, với mức tăng 5,3% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm trước, vượt qua dự báo là tăng 4,7% và tăng tốc từ mức tăng 4,5% trong tháng 5.

Tuy nhiên, sự mất cân đối cung cầu vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế Trung Quốc. Sản xuất công nghiệp và xuất khẩu, đặc biệt là những ngành liên quan đến bùng nổ đầu tư AI toàn cầu, tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng. Trái lại, tiêu dùng và đầu tư tư nhân suy yếu do sự suy thoái kéo dài trong lĩnh vực bất động sản và giá năng lượng biến động.

Tỷ lệ thất nghiệp đô thị của Trung Quốc đứng ở mức 5% trong tháng 6, cao hơn so với mục tiêu của Chính phủ nước này là duy trì tỷ lệ thất nghiệp dưới 5,5% trong giai đoạn 5 năm tới.

“Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đã trở nên không đồng đều hơn so với trước. Xuất khẩu tiếp tục hỗ trợ các hoạt động kinh tế, nhưng nhu cầu trong nước lại yếu đi đáng kể. Ngoài ra, sự gia tăng mạnh mẽ của xuất khẩu vẫn chưa mang lại một sự cải thiện mạnh mẽ hơn cho thị trường lao động hay lợi nhuận của doanh nghiệp, do đó hạn chế hiệu ứng truyền dẫn từ nhu cầu bên ngoài đến tăng trưởng kinh tế trong nước”, một báo cáo của ngân hàng Goldman Sachs nhận định.

Một số nhà đầu tư đang kỳ vọng cuộc họp Bộ Chính trị Trung Quốc vào cuối tháng 7 có thể phát tín hiệu về các biện pháp kích thích kinh tế mới. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng Bắc Kinh sẽ không có hành động quyết liệt nào trừ phi tăng trưởng giảm tốc mạnh hơn, bởi xuất khẩu vẫn đang tăng trưởng tích cực và Trung Quốc còn đang tập trung xử lý tình trạng dư thừa công suất của các nhà máy để chống lạm phát.

Cũng theo kết quả khảo sát của Reuters, được đưa ra trước khi số liệu GDP quý 2 của Trung Quốc được công bố, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ tăng trưởng 4,6% trong quý 3 và 4,5% trong quý 4 năm nay. Cả năm, tăng trưởng GDP của Trung Quốc được dự báo tăng 4,6% trong năm nay và 4,4% trong năm 2027, đều thấp hơn so với mức tăng 5% của năm 2025.

Về lạm phát, các chuyên gia trong cuộc khảo sát của Reuters dự báo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc chỉ tăng 1,2% trong năm nay, thấp hơn nhiều so với mục tiêu lạm phát của Chính phủ nước này là khoảng 2%.

Giới phân tích kỳ vọng Trung Quốc sẽ dựa vào chính sách tài khóa để ứng phó với bất kỳ sự giảm tốc sâu hơn nào của nền kinh tế, vì Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) không có nhiều dư địa để giảm lãi suất trong bối cảnh giá dầu còn cao.

Theo dự báo, Trung Quốc sẽ đẩy mạnh chi tiêu tài khóa trong nửa cuối năm nay. Bắc Kinh đã đặt mục tiêu thâm hụt ngân sách khoảng 4% GDP trong cả năm 2026 và lên kế hoạch phát hành trái phiếu mạnh tay để hỗ trợ tăng trưởng.

“Kinh tế Trung Quốc sẽ khởi sắc trong nửa sau của năm nay khi các biện pháp hỗ trợ bằng chính sách tài khóa được thúc đẩy. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất trong nước còn dai dẳng, khiến nền kinh tế còn phụ thuộc vào xuất khẩu để tăng trưởng”, một báo cáo của công ty nghiên cứu kinh tế Capital Economics nhận xét.