Việt Nam và Nhật Bản hợp tác phát triển công nghệ tương lai, tiến tới kỷ nguyên đồng sáng tạo

Ngày 2/10, tại Tokyo, Nhật Bản, Diễn đàn Công nghệ số Việt Nam – Nhật Bản 2026 đã diễn ra, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác công nghệ giữa hai quốc gia, cùng thảo luận về các giải pháp công nghệ tiên tiến nhằm giải quyết những thách thức hiện tại và mở ra kỷ nguyên "Đồng sáng tạo" trong tương lai…

Đại diện VTI và NEC ký kết hợp tác tại Diễn đàn Công nghệ số Việt Nam – Nhật Bản 2026 - Ảnh: Ngọc Thao.

Diễn đàn do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA), Cục Công nghiệp Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), Ủy ban Hợp tác Công nghệ thông tin Việt Nam – Nhật Bản (VJC), phối hợp cùng Hiệp hội Công nghiệp Dịch vụ Công nghệ thông tin Nhật Bản (JISA), Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), Hiệp hội Chuyển đổi số Việt Nam tại Nhật Bản (VADX) tổ chức, dưới sự bảo trợ và chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản. Sự kiện thu hút hơn 250 lãnh đạo cấp cao (C-Level) từ các tập đoàn Nhật Bản và những doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam.

Phát biểu tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Vũ Hải Quân đã nhấn mạnh sự trưởng thành vượt bậc của các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam tại thị trường Nhật Bản. Ông lấy ví dụ từ Tập đoàn FPT, với quy mô 5.000 nhân sự và doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin đạt 15.452 tỷ đồng trong năm 2025 tại Nhật Bản, để minh chứng cho nền tảng vững chắc mà hai bên có thể dựa vào để tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã chỉ đạo 04 định hướng hợp tác trọng tâm giữa hai quốc gia: Thứ nhất, hiện đại hóa hệ thống lõi để nâng cao năng suất. Thứ hai, cùng nghiên cứu, thiết kế và thử nghiệm công nghệ chuyên sâu như AI, Robot và UAV. Thứ ba, đào tạo kỹ sư AI gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Cuối cùng, đưa sản phẩm đồng phát triển vào thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đại diện Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản (MIC) cũng đồng thuận với tầm nhìn này, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các không gian thử nghiệm (sandbox) và hành lang pháp lý linh hoạt. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp hai nước hiện thực hóa các dự án nghiên cứu và phát triển chung, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng số và trí tuệ nhân tạo.

Tại Diễn đàn, các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp cùng tập trung thảo luận vào bài toán cấp bách của nền kinh tế Nhật Bản hiện nay như: Khủng hoảng "Vách đá số 2025". Với 60% hệ thống công nghệ thông tin cốt lõi có tuổi đời trên 20 năm và nguy cơ thiếu hụt 800.000 kỹ sư vào năm 2030; những thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi số của các doanh nghiệp Nhật Bản… Đồng thời, các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cam kết trở thành đối tác chiến lược để giải quyết triệt để bài toán này.

Ông Nguyễn Hữu Long, CEO FPT Smart Cloud Japan, đã chỉ ra rằng 98% doanh nghiệp Nhật Bản đã thử nghiệm AI nhưng chưa tới 25% triển khai thành công toàn công ty do vướng mắc khi tích hợp với các hệ thống cũ. Ông kêu gọi thay đổi tư duy hợp tác, chuyển từ mô hình "Nhật Bản định nghĩa, Việt Nam phát triển" sang "Cùng phát hiện, cùng thiết kế và cùng xây dựng".

Minh chứng cho sự hiệu quả của mô hình hợp tác mới, ông Takayuki Nabeshima, CEO Konica Minolta FPT Solution Labs Vietnam, đã trình bày về quyết định thành lập liên doanh với FPT. Mô hình "phát triển hợp nhất" giữa hai doanh nghiệp đã giúp tập đoàn Nhật Bản giữ vững tài sản trí tuệ và đảm bảo năng lực nâng cấp hệ thống liên tục.

Ông Nguyễn Tấn Minh, Phó Tổng Giám đốc GMO-Z.com RUNSYSTEM, cũng mang đến những con số thực chứng ấn tượng: Việc ứng dụng các luồng công việc AI tự trị đã giúp tự động hóa 40% chi phí vận hành và tăng 20% doanh thu trong các mảng dịch vụ hiện hữu.

Tại Diễn đàn, Chủ tịch VINASA Nguyễn Văn Khoa đã đúc kết sứ mệnh mới của hợp tác công nghệ Việt – Nhật: Khi "Thể xác Nhật Bản" với nền tảng cơ khí chính xác kết hợp cùng "Bộ não số Việt Nam" linh hoạt, hai quốc gia có thể tạo ra một sự "Cộng hưởng Số" vô song, đủ sức kiến tạo những tài sản trí tuệ chung và xuất khẩu sang các thị trường khắt khe nhất thế giới.

Được biết, Diễn đàn Công nghệ số Việt Nam – Nhật Bản 2026 không chỉ là nơi các cam kết chiến lược được đưa ra mà còn là nơi chứng minh bằng hành động thực tế. Với sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao và doanh nghiệp hàng đầu, sự kiện đã mở ra một kỷ nguyên mới của hợp tác công nghệ giữa hai quốc gia, hứa hẹn mang lại những thành tựu đáng kể trong tương lai.