Xử lý phản ánh lạm thu: Đừng để phụ huynh phải e ngại

Sau bài viết “Lạm thu đầu năm học: Ai chịu trách nhiệm xử lý?” đăng trên Báo Điện tử Chính phủ và được chia sẻ trên Fanpage Thông tin Chính phủ, nhiều phụ huynh tiếp tục gửi ý kiến về các khoản thu tại trường học. Bên cạnh câu chuyện thu đúng hay sai, một băn khoăn khác cũng được đặt ra: Khi phụ huynh lên tiếng, việc tiếp nhận và xử lý phản ánh sẽ được thực hiện thế nào để họ không ngại tiếp tục phản ánh?

Một số phụ huynh cho biết sau khi lên tiếng về các khoản thu, họ không chỉ quan tâm phản ánh có được kiểm tra hay không, mà còn băn khoăn về cách nhà trường phản hồi. Câu chuyện vì thế không chỉ dừng ở các khoản thu, mà còn liên quan đến trách nhiệm công khai, minh bạch và cách ứng xử với ý kiến của phụ huynh.

Vì sao lại yêu cầu phụ huynh gỡ bình luận?

Trong những ý kiến gửi tới Báo Điện tử Chính phủ, một số phụ huynh phản ánh về các khoản thu đầu năm học mà họ cho rằng chưa rõ căn cứ hoặc chưa thực sự tự nguyện. Có phụ huynh cho biết sau khi đăng bình luận trên Fanpage Thông tin Chính phủ, giáo viên chủ nhiệm đã gọi điện đề nghị gỡ nội dung.

Nhiều ý kiến cho rằng, nếu phản ánh chưa chính xác, nhà trường có thể giải thích, cung cấp căn cứ và làm rõ từng khoản thu. Nếu các khoản thu đúng quy định, việc công khai đầy đủ cũng là cách để phụ huynh hiểu và tránh phát sinh nghi ngờ. Vì vậy, việc người đăng được liên hệ, đề nghị gỡ nội dung khi phản ánh chưa được làm rõ là điều cần được kiểm tra.

Phụ huynh phản ánh không có nghĩa thông tin họ đưa ra đương nhiên đúng. Nhà trường cũng cần được bảo vệ trước những thông tin sai lệch, thiếu căn cứ. Nhưng trước hết vẫn phải trả lời những câu hỏi rất cụ thể: Khoản thu có đúng quy định không, có được thông báo đầy đủ không, có thực sự tự nguyện không và việc thu, chi có được công khai không? 

Phụ huynh đăng ý kiến trên fanpage Thông tin Chính phủ

 "Con mình vẫn phải học ở đó mỗi ngày"

Một bạn đọc gửi ý kiến tới Báo Điện tử Chính phủ cho biết có người thân có con học THPT tại khu vực Gò Vấp, TPHCM, băn khoăn về các khoản quỹ trường, quỹ lớp. Theo bạn đọc này, sau khi phụ huynh gửi ý kiến tới cơ quan quản lý, nhà trường biết người phản ánh là ai và mời lên trao đổi.

Độc giả này cho rằng nhà trường có quyền giải trình; thông tin chưa chính xác thì phải xác minh, nếu có vấn đề thì cần khắc phục. Tuy nhiên, cách làm việc cũng cần đủ thận trọng để phụ huynh không cảm thấy mình đang bị gây sức ép chỉ vì đã lên tiếng. "Phụ huynh có thể chịu được một buổi làm việc. Nhưng con của họ vẫn phải học ở đó mỗi ngày", độc giả cho biết.

Nỗi lo ấy không khó hiểu. Sau một cuộc trao đổi, học sinh vẫn tiếp tục đến lớp, học với giáo viên, làm bài kiểm tra và được đánh giá trong thời gian dài. Khi cha mẹ phản ánh một vấn đề liên quan trực tiếp đến trường, việc họ lo con mình bị để ý hoặc chịu ảnh hưởng là điều có thể xảy ra.

Không thể từ sự lo ngại đó để kết luận giáo viên hay nhà trường sẽ gây khó khăn cho học sinh. Nhưng nếu phụ huynh luôn phải cân nhắc "nói ra rồi con mình có sao không?", nhiều người có thể chọn cách im lặng.

Thực tế này đặt ra những câu hỏi: Khi người dân được khuyến khích sử dụng các kênh chính thức để phản ánh, kiến nghị, việc tiếp nhận, chuyển và xử lý thông tin cần được thực hiện ra sao? Trong trường hợp nào nhà trường cần liên hệ trực tiếp với người phản ánh? Nếu phụ huynh lo con bị ảnh hưởng thì cơ quan nào sẽ tiếp nhận và theo dõi sự việc? "Có phản ánh thì kiểm tra. Có sai thì sửa. Có hiểu lầm thì giải thích. Có vi phạm thì xử lý. Nhưng người phản ánh không nên trở thành ‘vấn đề’ chỉ vì họ đã lên tiếng", độc giả nhấn mạnh. 

Một trong rất nhiều ý kiến các phụ huynh, người dân gửi Báo Điện tử Chính phủ

Báo Điện tử Chính phủ luôn sẵn sàng tiếp nhận các ý kiến của phụ huynh, người dân không chỉ về những khoản thu chưa đúng, chưa rõ ràng hoặc thiếu minh bạch, mà cả về những phản ứng, cách ứng xử chưa phù hợp từ phía nhà trường, giáo viên hoặc cá nhân liên quan sau khi có phản ánh.

Với những trường hợp có thông tin cụ thể, Báo Điện tử Chính phủ đã và sẽ tiếp tục chuyển tới cơ quan quản lý giáo dục và chính quyền địa phương để đề nghị xác minh các khoản thu cũng như cách thức nhà trường, giáo viên liên hệ, làm việc với phụ huynh. Kết quả xử lý sẽ tiếp tục được thông tin tới bạn đọc.

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, ông Ngô Văn Thịnh, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, đối với những phản ánh gửi qua báo chí, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Báo Điện tử Chính phủ hoặc các kênh khác, Bộ tiếp tục phân loại. Trường hợp thuộc thẩm quyền địa phương sẽ chuyển địa phương kiểm tra, xử lý; còn nếu vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách thì Bộ có trách nhiệm rà soát để xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị sửa đổi quy định.

Các địa phương và cơ sở giáo dục cần công khai đầy đủ căn cứ, mức thu và mục đích sử dụng. Khi có phản ánh, việc cần làm là kiểm tra, giải trình rõ ràng để giải tỏa hiểu lầm nếu thông tin chưa đúng, hoặc xử lý nghiêm nếu có vi phạm. Quan trọng hơn cả, quy trình tiếp nhận phải đủ an toàn để người dân không vì e ngại mà chọn cách im lặng.