Hết hạn thời gian hạn chế chuyển nhượng sẽ là bài kiểm tra tiếp theo đối với nhu cầu cổ phiếu SpaceX của các nhà đầu tư

PROVIDENCE, Rhode Island, Ngày 4 tháng 8 (Reuters) - Bài kiểm tra tiếp theo đối với các nhà đầu tư của SpaceX (SPCX.O) sau báo cáo kết quả kinh doanh đầu tiên với tư cách là một công ty đại chúng sẽ diễn ra vào thứ Năm, khi có tới 912 triệu cổ phiếu do nhân viên và các bên liên quan trước IPO nắm giữ đủ điều kiện được bán ra.

Hình ảnh trực tiếp cho thấy Giám đốc điều hành SpaceX, Elon Musk, vào ngày SpaceX thực hiện đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại sàn giao dịch Nasdaq MarketSite, thành phố New York, Mỹ

Những người nội bộ (insiders), những người đã sở hữu cổ phần trong công ty vũ trụ và AI này nhiều tháng hoặc nhiều năm trước khi công ty niêm yết vào tháng 6 với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ so với giá IPO 135 USD/cổ phiếu, đứng trước cơ hội thu về những khoản lợi nhuận lớn khi thời hạn hạn chế chuyển nhượng (lockup) cổ phiếu của họ hết hạn. Tuy nhiên, việc bán ra của họ có thể gia tăng áp lực mới lên cổ phiếu — vốn đã giảm 49% so với mức đỉnh vào tháng 6.

Việc bán tháo mạnh mẽ dự kiến sẽ diễn ra, nhưng việc xác định ai đang rút lui hoặc giảm bớt cổ phần sẽ là chìa khóa đối với tâm lý thị trường về triển vọng của công ty, theo đánh giá của các nhà quản lý quỹ, người môi giới và các nhà phân tích.

"Đây chắc chắn phải là đợt hết hạn hạn chế chuyển nhượng được thảo luận nhiều nhất trong lịch sử các đợt lockup IPO," ông Robert Hackel, CEO của công ty môi giới tài chính R.F. Lafferty & Co cho biết.

Ông đã nhận được liên tục các cuộc gọi từ các nhà đầu tư trước IPO — những người khao khát sử dụng cơ hội này để bán bớt một phần cổ phần SpaceX của họ nhằm gom mua cổ phiếu giao dịch tư nhân tại các ứng viên IPO khác như các gã khổng lồ AI Anthropic và OpenAI, cùng công ty khởi nghiệp công nghệ quốc phòng Anduril Industries.

"Bạn sẽ thấy rất nhiều cuộc rút lui," ông nói.

Áp lực bán ra sẽ rất khó cưỡng đối với nhân viên và các nhà đầu tư đời đầu của SpaceX vì họ đang "nắm giữ khoản lợi nhuận khổng lồ đến mức họ sẽ có động lực rất mạnh mẽ để thực hiện hóa lợi nhuận và đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình," theo ông Matt Kennedy, nhà chiến lược cấp cao tại Renaissance Capital — đơn vị cung cấp các quỹ đầu tư và nghiên cứu tập trung vào IPO.

Vào thứ Ba, cổ phiếu SpaceX đã giảm 7,5% trong phiên giao dịch ngoài giờ sau khi công ty báo cáo doanh thu quý 2 tăng mạnh hơn dự kiến ở mức 92%. Cổ phiếu tiếp tục giao dịch ở mức thấp hơn ngay cả khi Giám đốc Tài chính (CFO) Bret Johnsen phát biểu trong cuộc gọi báo cáo thu nhập rằng công ty đang trên đà ghi nhận doanh thu hàng năm đạt 100 tỷ USD vào cuối năm nay.

Sự hết hạn của thời gian hạn chế chuyển nhượng có thể là nguyên nhân chính, ông Brian Mulberry, nhà chiến lược thị trường cấp cao tại Zacks Investment Management nhận định.

Đợt bán tháo "có vẻ mang tính tâm lý nhiều hơn, khi các báo cáo truyền thông cho thấy nhiều người nội bộ sẽ tìm cách bán ra dựa trên kết quả kinh doanh tích cực tuần này khi cổ phiếu của họ được tự do giao dịch hoàn toàn," ông Mulberry nói.

TẤT CẢ ÁNH MẮT ĐỒNG LOẠT HƯỚNG VÀO VIỆC AI SẼ CẮT GIẢM CỔ PHẦN

Thời gian hạn chế chuyển nhượng (lockup) là điều phổ biến sau các đợt IPO, nhằm ngăn cản những người nội bộ bán cổ phiếu trong một khoảng thời gian nhất định. Nhưng đợt lockup của SpaceX rất bất thường vì các ngân hàng đã chia nhỏ các đợt giải phóng cổ phiếu rải rác trong gần một năm thay vì cho phép hàng tỷ cổ phiếu đủ điều kiện giao dịch chỉ trong một ngày duy nhất.

Cho đến khi quá trình này kết thúc vào giữa năm sau, sẽ có thêm 12,9 tỷ cổ phiếu được giải phóng để giao dịch.

Lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng (float) hiện tại nhỏ đến mức riêng đợt hết hạn lockup đầu tiên này đã có thể làm tăng hơn gấp đôi số lượng cổ phiếu có sẵn để giao dịch, và nếu điều khoản giải phóng sớm dựa trên giá cổ phiếu được kích hoạt, nó có thể làm tăng hơn gấp ba lượng cổ phiếu lưu hành công khai.

"Lần này, số lượng cổ phiếu gia nhập thị trường sẽ gấp nhiều lần số cổ phiếu đang lưu hành chứ không phải là một phần nhỏ, vì vậy các đợt hết hạn lockup này sẽ là một bài kiểm tra thú vị về cam kết của các nhà đầu tư đời đầu trong việc đồng hành cùng công ty về lâu dài," Andrew Chanin, CEO của Procure AM — đơn vị quản lý quỹ Procure Space ETF (UFO.O) — nhận định. Quỹ này gắn liền với một chỉ số ngành đầu tư khoảng 6% tài sản vào SpaceX.

Một đợt bán ra quy mô lớn từ một nhà đầu tư chống lưng đời đầu có thể phát đi tín hiệu mạnh mẽ về mức độ tin tưởng vào triển vọng của SpaceX, ông Lukas Muehlbauer, một chuyên viên nghiên cứu tại IPOX cho biết.

Để đánh giá khả năng xảy ra một đợt bán tháo mạnh, ông Gabriel Shahin, người sáng lập Falcon Wealth Planning, đang kết nối với các mối quan hệ của mình giữa những người nội bộ và nhân viên của SpaceX. Kết luận của ông: dường như không ai mặn mà với việc bán ra.

"Họ là những người tin tưởng dài hạn vào SpaceX, và do đó chúng tôi có xu hướng lạc quan hơn về việc những người nội bộ cũng không bán ra và điều đó nói lên điều gì về cổ phiếu này," ông nói.

Tuy nhiên, ông Shahin thừa nhận rằng mỗi ngày hết hạn lockup sắp tới đều có khả năng khiến giao dịch trở nên biến động hơn. Vốn dĩ sự biến động của SpaceX đã khiến nhiều nhà đầu tư muốn tự bảo vệ mình khỏi bất kỳ đợt sụt giảm giá cổ phiếu nào gặp khó khăn trong việc phòng ngừa rủi ro (hedge), khi giá hợp đồng quyền chọn đạt đến mức "hoàn toàn điên rồ", ông Shahin chia sẻ.e