Robot hình người gây sốt tại APEC: Bao giờ bước ra khỏi sân khấu?

18:24, 17/11/2026

Những màn trình diễn robot tại APEC 2026 đã cho thấy từng bước tiến mới của AI hiện thân, nhưng để trở thành công cụ lao động phổ biến, robot cần phải vượt qua nhiều thách thức về dữ liệu, khả năng thích ứng và độ đáng tin cậy.

Tại Trung tâm Báo chí phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2026 ở Thâm Quyến (Trung Quốc), robot hình người được bố trí để thực hiện những công việc vốn quen thuộc của con người như pha cà phê, phục vụ đồ uống,.. Không chỉ thực hiện thao tác đơn lẻ, hệ thống robot còn được giới thiệu với khả năng phối hợp giữa nhận biết yêu cầu, chế biến và giao sản phẩm. 

Theo Đài Phát thanh - Truyền hình Hồng Kông (RTHK) đăng tải, có 7 robot AlphaBot của doanh nghiệp AI² Robotics tham gia phục vụ tại khu vực báo chí. Đại diện doanh nghiệp cho biết robot sử dụng mô hình AI do công ty phát triển và có khả năng nhận diện cũng như vận hành được một số thiết bị thương mại.

 

Robot hình người thực hiện thao tác pha cà phê và kem tại Trung tâm Báo chí APEC 2026 ở Thâm Quyến, Trung Quốc. Ảnh: Xinhua/Wu Qinghao. Nguồn: People's Daily Online.

Sự xuất hiện của những con robot này cho thấy AI đang dần được đưa ra khỏi môi trường số để tham gia trực tiếp vào các hoạt động vật lý ngoài đời. Tuy nhiên, khả năng hoàn thành một chuỗi thao tác trong không gian được chuẩn bị sẵn không đồng nghĩa với việc robot đã có thể đảm nhiệm được công việc trong các môi trường khác nhau.

Đây cũng chính là ranh giới quan trongj giữa một màn trình diễn công nghệ thành công và một sản phẩm có thể được triển khai rộng rãi trên thị trường. 

Trình diễn thành công không đồng nghĩa với khả năng ứng dụng đại trà 

Một robot có thể tự pha cafe hay pha kem theo yêu cầu trong khu vực được bố trí sẵn, nhưng khi chuyển sang môi trường mới, điều kiện vận hành sẽ trở nên phức tạp hơn. Vị trí đồ vật có thể thay đổi, trạng thái có thể khác nhau, thiết bị có thể gặp lỗi hoặc con người bất ngờ xuất hiện trong vùng hoạt động.

Một phân tích có tựa đề “Why Humanoid Robots and Embodied AI Still Struggle in the Real World”  được đăng tải trên Scientific American ngày 13/12/2025 chỉ ra rằng, robot hình người vẫn gặp khó khăn khi chuyển từ những nhiệm vụ được kiểm soát sang môi trường đời thực. Nguyên nhân không chỉ nằm ở phần cứng mà còn ở khả năng hình thành hiểu biết vật lý thông qua những tương tác với thế giới xung quanh

 

Nguồn: Reuters/Tingshuwang 

Thực tế, một robot thực hiện nhiệm vụ tốt trong một bối cảnh không có nghĩa nó có thể tự động chuyển sang nhiệm vụ khác. Khả năng thích ứng với đồ vật, thiết bị và điều kiện vận hành mới vẫn là thách thức lớn đối với các hệ thống robot đa năng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn phải tính đến thời gian hoạt động liên tục, mức tiêu thụ năng lượng, chi phí bảo trì, độ an toàn và hiệu quả kinh tế. Nếu robot cần con người thường xuyên giám sát, hiệu chỉnh hoặc can thiệp khi xảy ra lỗi, lợi ích từ tự động hóa có thể không đạt như kỳ vọng.

Những yếu tố này khiến quá trình thương mại hóa robot không chỉ là cuộc đua về khả năng trình diễn mà còn là bài toán về tính ổn định và hiệu quả khi vận hành lâu dài.

 

Dữ liệu và AI hiện thân: Chìa khóa để robot thích ứng với thế giới thực

 

Người huấn luyện hướng dẫn robot thực hiện thao tác đóng gói mì tại trung tâm thu thập dữ liệu robot ở Liễu Châu, Quảng Tây, Trung Quốc, ngày 22/4/2026. Nguồn: Reuters Connect.

Đằng sau khả năng nhận biết và thực hiện hành động của robot là một quá trình huấn luyện đòi hỏi lượng dữ liệu phù hợp. Khác với các hệ thống AI chủ yếu xử lý văn bản và hình ảnh, robot cần học những tương tác vật lý như cầm, nắm, di chuyển, tác động lực và phản ứng trước sự thay đổi của môi trường.

Đây là nền tảng của AI hiện thân (Embodied AI) - hướng phát triển trí tuệ nhân tạo gắn với khả năng nhận thức, suy luận và hành động trong thế giới vật lý.

Theo bài tổng quan khoa học “Survey on embodied AI for industry: from the perspective of industrial robots” được đăng tải trên National Science Review của Oxford University Press ngày 21/8/2026, một trong những hạn chế lớn của AI hiện thân trong công nghiệp là sự thiếu hụt dữ liệu chất lượng cao, phù hợp với từng nhiệm vụ. Việc thu thập dữ liệu trong nhà máy thường tốn kém, liên quan đến yêu cầu an toàn và phụ thuộc vào đặc thù thiết bị, quy trình sản xuất.

Vì vậy, các hướng nghiên cứu hiện nay tập trung kết hợp dữ liệu từ tương tác thực tế, dữ liệu mô phỏng và hoạt động điều khiển robot thông qua thao tác của con người. Mục tiêu là giúp hệ thống học được nhiều tình huống hơn, đồng thời cải thiện khả năng chuyển giao kỹ năng giữa các môi trường khác nhau.

Thương mại hóa robot cần được đánh giá bằng hiệu quả thực tế

Để tiến tới ứng dụng rộng rãi, robot cần được huấn luyện bằng dữ liệu thực tế kết hợp mô phỏng, đồng thời bảo đảm khả năng thích ứng, vận hành ổn định và an toàn.

Thực tế, dịch vụ taxi tự lái tại Thâm Quyến vẫn giới hạn trong những khu vực và điểm đón trả được phê duyệt. Điều này cho thấy, đưa công nghệ từ thử nghiệm vào ứng dụng đại trà vẫn đòi hỏi hạ tầng và cơ chế quản lý phù hợp.

Vì vậy, giá trị của robot không chỉ nằm ở khả năng trình diễn mà còn ở hiệu quả vận hành trong thực tế.

PV (Biên dịch, tổng hợp)