Thẳng thắn và thực chiến: ‘Lực đẩy’ mới từ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Cố đô

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026, vòng đối thoại địa phương TP Huế với chủ đề “Huế - Thành phố di sản, Công nghệ và Dịch vụ chất lượng cao”, cộng đồng doanh nghiệp, giới trí thức cùng chính quyền thẳng thắng đề xuất nhiều giải pháp tháo gỡ từng điểm nghẽn thực tiễn.

Không còn là những báo cáo suông hay lời hứa hoa mỹ, những câu hỏi trực diện về chuyển đổi số, cơ chế thử nghiệm công nghệ, bài toán hạ tầng, nguồn vốn và định hướng phát triển du lịch di sản mở ra một tư duy phát triển mới, lắng nghe nhu cầu để cung cấp tài nguyên, cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Xung lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo từ liên kết '3 nhà'

Tại không gian thảo luận chuyên đề về Chuyển đổi số, Y tế, Giáo dục, Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, không khí tranh luận trở nên nóng lên khi các đại biểu xoáy sâu vào bài toán: Làm sao để tri thức và công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế chứ không dừng lại ở những đề tài cất tủ?

Đại diện Hội Doanh nhân trẻ TP. Huế và các doanh nghiệp khởi nghiệp đặt câu hỏi trực diện liên quan đến các vấn đề pháp lý, cơ chế quản lý rủi ro và mô hình hợp tác giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp. Trả lời băn khoăn này, ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế làm rõ sự khác biệt căn bản giữa nhiệm vụ nghiên cứu khoa học thuần túy và nhiệm vụ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo quy định pháp lý mới.

Quan điểm của Nhà nước trong các quy định mới có hiệu lực từ ngày 1/10/2025 xác định cả hai đều thuộc nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Cả hai dạng nhiệm vụ đều được cấp kinh phí (cấp vốn 100% hoặc đối ứng), nhưng điểm cốt lõi của nhiệm vụ đổi mới sáng tạo là đi kèm cơ chế quản lý rủi ro. Việc thẩm định dựa trên các chỉ số thực tế: dự kiến bao lâu sản phẩm ra thị trường, doanh thu đạt bao nhiêu phần trăm, thời gian thu hồi vốn để bù đắp ngân sách đầu tư, và sản phẩm có nằm trong 6 nhóm ưu tiên đổi mới sáng tạo hay không.

Tham quan gian hàng trưng bày tại Diễn đàn kinh tế tư nhân Việt Nam vòng địa phương tại Huế. Ảnh: Bảo Hòa.

"Nhà khoa học tham gia khởi nghiệp không phải để làm đẹp hồ sơ lý lịch (CV), mà là để khơi gợi tinh thần sáng tạo, cống hiến và tạo ra giá trị gia tăng trực tiếp cho kinh tế - xã hội," ông Nguyễn Kim Tùng nhấn mạnh.

Trong mô hình liên kết, Nhà nước giữ vai trò trọng tài cầm tay chỉ việc, kiến tạo môi trường pháp lý, chia sẻ dữ liệu và cung cấp nguồn vốn mồi. Nhà khoa học đóng góp tri thức chuyên sâu, còn doanh nghiệp giữ vai trò đầu tư đối ứng và thương mại hóa sản phẩm ra thị trường.

Nhằm hiện thực hóa điều này, thành phố đã đưa vào vận hành Hệ thống dữ liệu mở tại địa chỉ data.hue.gov.vn với 227 bộ dữ liệu được công bố, đồng thời chuẩn bị đưa vào vận hành hai không gian thử nghiệm dùng chung trong tháng 9: một không gian phục vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và một phòng thử nghiệm IoT, Trí tuệ nhân tạo (AI). Doanh nghiệp cũng có thể tham gia thử nghiệm tại Trung tâm thuộc Sở Khoa học và công nghệ ở số 108 Nguyễn Văn Linh (TP Huế).

 Những sản phẩm handmade thể hiện sự khéo léo, tỉ mỉ đặc trưng Huế. Ảnh: Bảo Hòa.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt là bài toán truy xuất nguồn gốc sản phẩm dựa trên nền tảng dữ liệu sạch. Đại diện doanh nghiệp My Nature cùng đại biểu từ huyện A Lưới đã giãi bày thực trạng: Dù người tiêu dùng và thị trường rất cần minh bạch thông tin, nhưng hiện nay hệ thống dữ liệu còn đứt quãng. Người dân hay du khách mua nông sản, dược liệu bản địa vẫn chưa thể cầm điện thoại quét mã để biết chính xác lịch sử nguồn gốc sản phẩm.

Giải đáp vấn đề này dưới góc độ kỹ thuật và quản lý, đại diện cơ quan chuyên môn khẳng định: Truy xuất nguồn gốc bản chất không đơn thuần là việc tạo một mã QR để quét ra tên nhà sản xuất hay hạn sử dụng. Bản chất của truy xuất nguồn gốc chính là dữ liệu toàn chuỗi — từ nguồn gốc hạt giống, thổ nhưỡng mảnh đất, thời điểm thu hoạch, nhà máy sơ chế, phương tiện vận tải, nhiệt độ kho bảo quản… cho đến hệ thống phân phối đạt chuẩn.

Qua đó, ông Kim Tùng đưa ra lời khuyên dành cho doanh nghiệp cần đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo tới nhân viên và chia sẻ kinh nghiệm trong kiểm định chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

"Nếu chưa làm sạch dữ liệu đất đai, dữ liệu giao thông và hạ tầng nhà kho thì việc quét mã chỉ là hình thức ảo. Chúng ta phải làm sạch từng tầng dữ liệu trước khi xây dựng bản đồ số minh bạch," lãnh đạo ngành Khoa học và Công nghệ phân tích lý do tại sao chưa có dữ liệu dùng chung kiểm định chất lượng sản phẩm địa phương.

Ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế trao đổi vòng đối thoại về chuyển đổi số, y tế, giáo dục, khởi nghiệp sáng tạo - sáng tạo trẻ. Ảnh: Bảo Hòa.

Song song với việc hoàn thiện hạ tầng dữ liệu số ở cấp vĩ mô, phong trào chuyển đổi số tại Huế cũng đang đi sâu vào từng ngõ ngách của đời sống cơ sở thông qua 589 Tổ công nghệ số cộng đồng. Việc triển khai các chương trình thi trực tuyến tìm hiểu dịch vụ công, phổ cập kiến thức phòng tránh lừa đảo, an ninh mạng, xây dựng mô hình "Nhà văn hóa số" cùng dự án thí điểm "Bưu điện số" tại 34 địa điểm do Chính phủ lựa chọn đang tạo nên những xung lực mới.

Tất cả nhằm hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ người dân tiếp cận kỹ năng số từ mức gần 65% hiện nay lên mốc 85% trong những tháng cuối năm, đồng thời mở rộng nền tảng Đô thị thông minh Huế-S vốn đã kết nối hơn 1.000 doanh nghiệp (chiếm 1/3 số doanh nghiệp tại địa phương) trong chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng.

Tháo gỡ nút thắt tín dụng, đất đai, nông nghiệp tuần hoàn và đột phá du lịch

Song hành cùng làn sóng công nghệ, Diễn đàn VPSF 2026 dành thời lượng lớn để chính quyền thành phố cùng các Sở, ngành trực tiếp lắng nghe và giải quyết những vướng mắc hạ tầng truyền thống của khối doanh nghiệp tư nhân.

Liên quan đến quy hoạch đất đai và hạ tầng phòng cháy chữa cháy, đại diện các cơ sở lưu trú, nhà hàng tại khu vực nội thành phản ánh tình trạng lúng túng khi cải tạo công trình cũ, nhà phố kết hợp kinh doanh. Doanh nghiệp tha thiết đề nghị một quy trình thủ tục rõ ràng, công khai minh bạch về cơ quan tiếp nhận, thời hạn xử lý và đầu mối tra cứu quy hoạch.

Lắng nghe băn khoăn này, ông Trần Công Thích Vương, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Huế, khuyến nghị các doanh nghiệp có nhu cầu mặt bằng sản xuất hoàn thiện hạ tầng nên tập trung đăng ký tại các Khu công nghiệp như Phú Bài, Phong Điền, La Sơn hoặc các cụm công nghiệp tại Quảng Điền, Hương Trà, Hương Sơ. Ban Quản lý Khu kinh tế và Sở Tài chính sẽ chịu trách nhiệm rà soát, công bố chính xác quỹ đất trống cùng mức độ hoàn thiện kỹ thuật để giới thiệu cho doanh nghiệp.

 Diễn đàn kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2026. Ảnh: Bảo Hòa.

Sự khơi thông về mặt bằng sản xuất cũng đòi hỏi đi kèm giải pháp tháo gỡ nguồn vốn tín dụng. Trước những băn khoăn về lãi suất và tài sản thế chấp, đại diện ngành ngân hàng khẳng định tài sản bảo đảm không phải là thước đo duy nhất để quyết định giải ngân. Thay vào đó, ngân hàng ưu tiên thẩm định dựa trên tính khả thi của dự án, dòng tiền thực tế, năng lực quản trị và tính minh bạch tài chính. Các gói tín dụng ưu đãi dành cho chuyển đổi số, xuất khẩu và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao luôn sẵn sàng đồng hành cùng các phương án kinh doanh có đầu ra rõ ràng.

Từ điểm tựa tài chính và hạ tầng, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ. Câu chuyện nâng cao giá trị cây khế kết hợp workshop du lịch của thương hiệu My Nature hay mô hình HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ đã nhận được sự ủng hộ lớn từ ngành quản lý.

Ông Lê Văn Anh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết toàn thành phố hiện có khoảng 3.400ha cây ăn quả. Ngành nông nghiệp sẵn sàng phối hợp với các chuyên gia từ Đại học Huế để đề xuất đề tài nghiên cứu cấp thành phố, đánh giá toàn diện giá trị kinh tế từ lá đến quả của cây khế, kết hợp với các cây dược liệu như sả, gừng nhằm xây dựng mô hình nông nghiệp tuần hoàn ứng phó với biến đổi khí hậu.

Những tư duy đổi mới trong nông nghiệp tuần hoàn lại tiếp tục tạo chất liệu cho sự bứt phá của ngành du lịch — mũi nhọn kinh tế Cố đô. Nhằm giải bài toán kéo dài thời gian lưu trú của du khách, bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch, chia sẻ kết quả khảo sát mới nhất rất khả quan cho thấy mức chi tiêu bình quân của khách đến Huế đã tăng lên 3,6 - 7,2 triệu đồng/lượt, với tỷ lệ khách quay lại đạt 71%.

Doanh nghiệp quan tâm đến vấn đề vay vốn trong bối cảnh khó khăn hiện nay đặt câu hỏi đối thoại. Ảnh: Bảo Hòa.

Đại diện Công ty TNHH Cố Đô Xanh cùng các doanh nghiệp lữ hành đề xuất nhiều giải pháp mang tính đột phá: Tăng cường kết nối chuỗi giữa cơ sở lưu trú và các làng nghề truyền thống để tạo sản phẩm trải nghiệm chuyên sâu cho du khách. Biến "mùa mưa Huế" từ thế bất lợi thành sản phẩm du lịch trải nghiệm văn hóa - thiền tịnh độc đáo thay vì chỉ xem là mùa thấp điểm.

Bên cạnh đó, các công ty lữ hành cũng mong muốn đẩy mạnh các gói kích cầu kinh tế đêm dọc sông Hương, dịch vụ du thuyền, ca Huế, phố ẩm thực và nghệ thuật chiếu sáng; mở rộng xúc tiến tại các thị trường Đông Bắc Á và Ấn Độ.

Thành phố cam kết dành nguồn lực 102 tỷ đồng trong 5 năm để đầu tư hoàn thiện hạ tầng du lịch nông thôn, tạo sự kết nối liền mạch từ vùng lõi di sản ra các vùng ven.

Làn gió mới cho môi trường đầu tư Cố đô

Quy tụ khoảng 350 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan Trung ương, chính quyền thành phố, giới trí thức và đông đảo cộng đồng doanh nhân, Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 - Vòng đối thoại địa phương TP. Huế diễn ra ngày 18/8 là một bước ngoặt quan trọng trong tư duy quản trị địa phương.

Ông Trần Đức Minh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Huế khẳng định rằng, việc tăng cường đối thoại trực tiếp, lắng nghe bằng sự thấu hiểu và đồng hành cùng doanh nghiệp là chìa khóa duy nhất để tháo gỡ khó khăn, khơi thông các nguồn lực xã hội bị tắc nghẽn.

Thành công nổi bật của sự kiện nằm ở tính thực chiến và sự thẳng thắn. Không còn những bài phát biểu mang tính thủ tục, các phiên thảo luận chuyên đề tập trung xoáy sâu vào những bài toán cụ thể.

 Các doanh nhân trẻ đặt câu hỏi tại Diễn đàn. Ảnh: Bảo Hòa.

Bên cạnh đó, sự kiện ghi dấu ấn đậm nét bởi tư duy tích hợp giữa Bảo tồn Di sản và Phát triển Công nghệ. Diễn đàn phác họa rõ nét hình ảnh một thành phố Huế vừa cổ kính vừa hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ số, AI, IoT không làm mất đi giá trị di sản mà ngược lại, trở thành công cụ đắc lực để bảo tồn, nâng tầm văn hóa, minh bạch hóa nông sản và tối ưu hóa trải nghiệm du lịch.

Đặc biệt, giá trị lớn nhất mà diễn đàn mang lại chính là cam kết đồng hành dài hạn. Diễn đàn VPSF 2026 tại Huế khép lại, nhưng tinh thần đối thoại và khát vọng bứt phá thì vừa mới bắt đầu. Sự chủ động của cộng đồng doanh nhân trẻ cùng cam kết hành động mạnh mẽ từ chính quyền TP. Huế hứa hẹn sẽ biến những ý tưởng, đề xuất tại diễn đàn thành động lực tăng trưởng mới, đưa Cố đô Huế vươn lên thành một trung tâm kinh tế di sản, công nghệ và dịch vụ chất lượng cao của cả nước.