Các tập đoàn công nghệ mỹ cắt giảm 140.000 việc làm bất chấp làn sóng bùng nổ chi tiêu cho AI

Các công ty công nghệ Mỹ đã sa thải gần 140.000 nhân sự kể từ đầu năm 2026, tiếp tục làn sóng cắt giảm việc làm trong ngành ngay cả khi chi tiêu cho AI đạt mức kỷ lục.

Microsoft đã cắt giảm 4.800 vị trí việc làm trong tháng này, phần lớn thuộc bộ phận game Xbox, trong quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp

Ngành công nghệ chiếm hơn một phần ba tổng số đợt sa thải được công bố tại Mỹ trong giai đoạn này, theo phân tích của FT từ các hồ sơ doanh nghiệp và dữ liệu từ công ty dịch vụ tư vấn chuyển đổi nghề nghiệp Challenger, Gray and Christmas.

Amazon, Oracle, Meta và Microsoft chiếm gần 50.000 trong số các đợt cắt giảm đó, tương đương khoảng 6% tổng lực lượng lao động văn phòng của họ.

Cắt giảm nhân sự diện rộng đã trở thành trạng thái bình thường mới tại Thung lũng Silicon kể từ đại dịch Covid-19, thời điểm các công ty lao vào một đợt tuyển dụng ồ ạt dựa trên kỳ vọng về nhu cầu bền vững đối với các dịch vụ kỹ thuật số. Nhiều công ty vẫn tiếp tục thu hẹp quy mô nhân sự trong khi đổ tiền dồn dập vào hạ tầng AI.

Số phận của các lao động ngành công nghệ trái ngược hoàn toàn với thị trường việc làm chung tương đối chống chịu tốt. Mặc dù việc tuyển dụng đã hạ nhiệt so với giai đoạn bùng nổ hậu đại dịch, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ vẫn duy trì ở mức thấp là 4,2%, theo dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ.

Bộ tư siêu quy mô (hyperscalers) bao gồm Amazon, Alphabet, Meta và Microsoft dự kiến sẽ triển khai tổng cộng 725 tỷ USD chi phí vốn (capex) trong năm nay cho hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Trong khi đó, Oracle có kế hoạch đầu tư 70 tỷ USD vào các cơ sở hạ tầng tương tự để phục vụ các khách hàng như OpenAI. Rishi Jaluria, chuyên gia phân tích tại RBC, cho biết các công ty công nghệ đang cắt giảm nhân sự để bù đắp cho những đợt tuyển dụng quá đà trước đây và giải phóng nguồn vốn cho việc đầu tư vào AI. "Dòng tiền bắt buộc phải được rút ra từ đâu đó", ông nói.

Oracle đã kết thúc năm tài chính 2026 với ít hơn 21.000 nhân viên so với một năm trước đó sau các đợt cắt giảm vào tháng 3. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh Oracle đối mặt với áp lực gia tăng trên bảng cân đối kế toán. S&P trong tháng này đã hạ xếp hạng tín nhiệm của công ty xuống chỉ còn cao hơn một bậc so với mức rác (junk grade), lấy lý do là dòng tiền yếu hơn và sự thiếu chắc chắn về lợi nhuận thu lại từ AI.

Song song với các khoản chi tiêu cho AI, các tập đoàn công nghệ đã tái cấu trúc các đơn vị kinh doanh mà họ từng đặt cược là cơ hội tăng trưởng.

Microsoft đã sa thải 4.800 vị trí vào đầu tháng này, phần lớn thuộc mảng trò chơi điện tử Xbox, nhằm tái thiết lập lại hoạt động kinh doanh chỉ ba năm sau khi mua lại Activision Blizzard với giá 75 tỷ USD.

"Họ đang chuyển từ thương vụ đặt cược này sang thương vụ đặt cược tiếp theo", ông Jaluria từ RBC nhận định.

Một số công ty công nghệ cho rằng các đợt cắt giảm là nhờ vào mức tăng năng suất gắn liền với khả năng của AI. Có tới 170.000 vụ mất việc làm doanh nghiệp được liên kết với công nghệ này kể từ tháng 5 năm 2023, theo dữ liệu từ Challenger.

Giám đốc điều hành Block, ông Jack Dorsey, vào tháng 5 đã sa thải gần một nửa trong số 10.000 nhân viên của công ty. Ông nói với nhân viên trong một ghi nhớ rằng AI đang làm thay đổi yêu cầu về số lượng nhân sự.

Tuy nhiên, giới nghiên cứu học thuật đã đặt dấu hỏi về lập luận đó, cho rằng các đợt cắt giảm liên quan đến AI chỉ là cái cớ để các nhà quản lý sửa chữa những sai lầm trong quá khứ.

"Thái độ điển hình của các lãnh đạo công nghệ là nói rằng AI giúp chúng tôi tăng hiệu suất thay vì thừa nhận rằng họ đã tuyển dụng quá tay", ông Enrico Moretti, giáo sư kinh tế tại Đại học California, Berkeley, nhận xét. "Đó là một lối thoát dễ dàng".

Phân tích của FT chỉ ra rằng các công ty viện dẫn AI là yếu tố dẫn đến cắt giảm việc làm đã có kết quả hoạt động trên thị trường chứng khoán kém hơn chỉ số Nasdaq gần 10% trong 30 ngày giao dịch sau thông báo. Con số này so với mức chênh lệch khoảng 4% đối với những công ty đổ lỗi cho các yếu tố khác.

Một số công ty công nghệ lớn đã có các bước đi nhằm tránh né việc lấy AI làm lý do sa thải, bao gồm Amazon và Microsoft, hai đơn vị đã tuyên bố rõ ràng rằng việc triển khai công nghệ này không phải là cơ sở cho quyết định cắt giảm nhân sự của họ.

Bất chấp sự gia tăng của các đợt sa thải trong ngành công nghệ, các công ty khởi nghiệp tập trung vào AI như Anthropic và OpenAI đang nhanh chóng mở rộng lực lượng lao động của mình, giúp làm dịu bớt tác động từ các đợt cắt giảm trên toàn ngành công nghệ rộng lớn hơn.

"Việc làm trong lĩnh vực AI đang tăng trưởng với tốc độ nhanh chóng", giáo sư Moretti thuộc Đại học UC Berkeley cho biết. "Những gì các công ty công nghệ đang cắt giảm là tất cả những mảng còn lại".