Chỉ đạo nổi bật của Chính phủ tuần qua: Tháo gỡ đến cùng điểm nghẽn, đưa chính sách vào thực tiễn

Trong tuần qua, từ các cuộc làm việc về hoàn thiện những dự án luật quan trọng, tháo gỡ vướng mắc trong y tế, đất đai, đầu tư, sản xuất kinh doanh đến vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, giao thông và giáo dục, một tinh thần chỉ đạo xuyên suốt được lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh là những điểm nghẽn phải được xử lý đến cùng, quy định phải sát thực tiễn và chính sách phải tạo ra chuyển biến cụ thể trong đời sống nhân dân.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Tài chính và các bộ, ngành, cơ quan liên quan về 4 dự án luật - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Tháo gỡ đến cùng các vướng mắc để khơi thông nguồn lực

Điểm nhấn nổi bật nhất trong tuần qua của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng là các cuộc làm việc cho ý kiến về một số dự án luật quan trọng chuẩn bị trình phiên họp Chính phủ chuyên đề pháp luật tháng 9, trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 sẽ khai mạc trong tháng 10.

Có thể khẳng định những nội dung được thảo luận, cho ý kiến đều là những vấn đề rất phức tạp, liên quan tới những bất cập đã diễn ra trong thời gian dài. Qua nhiều năm, các quy định pháp luật liên quan cũng đã được sửa đổi, bổ sung, thay thế nhiều lần, nhưng những bất cập này chưa được giải quyết dứt điểm.

Tại 4 cuộc làm việc này, dưới sự chủ trì của Thủ tướng, các đại biểu đã thảo luận về những định hướng lớn trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026), trong đó nội dung quan trọng nhất là cơ chế quản lý, phân phối thuốc, thiết bị y tế.

Đây cũng là lĩnh vực được xã hội và người dân đặc biệt quan tâm thời gian qua, khi nhiều cán bộ ngành y tế vướng vòng lao lý do những vi phạm liên quan đấu thầu, mua sắm, kể cả cán bộ cấp Thứ trưởng hay Phó Chủ tịch tỉnh.

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu phải sửa đổi các quy định để không thể tiếp tục xảy ra các hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật, đảm bảo mục tiêu quan trọng nhất cuối cùng là người dân tiếp cận được với thuốc chữa bệnh và trang thiết bị y tế phục vụ khám chữa bệnh với chất lượng cao nhất, giá thành hợp lý, giảm các chi phí không cần thiết.

"Không để cơ sở y tế thiếu trang thiết bị y tế, người dân thiếu thuốc vì vướng cơ chế; không để cán bộ sợ trách nhiệm mà không dám quyết; không để lợi dụng cơ chế để trục lợi", Thủ tướng chỉ đạo.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận cuộc làm việc với Bộ Tài chính và các bộ, ngành, cơ quan liên quan về 4 dự án luật - Ảnh chinhphu.vn/Nhật Bắc

Cũng trong tuần qua, Chính phủ tổ chức họp để góp ý cho các dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) có gắn bó mật thiết, vai trò rất quan trọng trong khơi thông các nguồn lực, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng thời gian tới; nội dung có tác động lớn đến người dân, tổ chức, nhà đầu tư, nền kinh tế, an ninh, quốc phòng.

Có tính chất gắn kết tương tự là 4 dự án luật gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

4 dự án luật này có quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại và cùng hướng tới một mục tiêu chung là thực sự tháo gỡ các điểm nghẽn, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, khơi thông các nguồn lực, tạo không gian và dư địa phát triển mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển bền vững.

"Đây không phải là việc sửa đổi kỹ thuật, sửa đổi từng vấn đề lẻ, mà phải giải quyết được những vấn đề lớn, căn cơ, những điểm nghẽn đang cản trở huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển", Thủ tướng đánh giá. "Giải quyết căn bản", "giải quyết triệt để" là những từ khóa được Thủ tướng nhắc đến.

Yêu cầu chung khác được Thủ tướng nhấn mạnh là các điều khoản, nội dung các luật phải rõ ràng, minh bạch để thống nhất về cách hiểu và thực hiện. Phải lấy ý kiến rộng rãi, thực chất, kèm theo giải thích chính sách để người dân, doanh nghiệp và các đối tượng có liên quan hiểu đúng, không để có cách hiểu khác nhau. Quy định xử lý các vấn đề chuyển tiếp phải rất cụ thể, tránh tình trạng có khoảng trống pháp lý khi triển khai thực hiện; chủ động chuẩn bị đồng bộ, đồng thời các văn bản quy định chi tiết và các điều kiện bảo đảm thi hành.

Đích đến không dừng lại ở việc chỉ giảm bớt thủ tục, mà là tạo chuyển biến thực chất: khơi thông nguồn lực, giảm chi phí và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp

Hàng loạt vấn đề đã được mổ xẻ, thảo luận kỹ và đề xuất giải pháp tại những cuộc làm việc này. Như Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất; chuyển tư duy từ "bồi thường tài sản bị thu hồi" sang "tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất".

Hay trong dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, nội dung được Thủ tướng nhấn mạnh là phải bảm đảm thủ tục đăng ký doanh nghiệp đơn giản nhất có thể, cũng như rút gọn quy trình giải thể, thủ tục phá sản cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; tránh tình trạng doanh nghiệp "gia nhập thị trường đã khó, chấm dứt hoạt động, rời khỏi thị trường còn khó hơn". Đây cũng là vấn đề khá nóng được những người kinh doanh và các cơ quan liên quan rất quan tâm trong những ngày qua.

Một "mạch" khác trong các cuộc làm việc của Thủ tướng là cơ cấu lại, tạo những thay đổi căn bản, cải cách mạnh mẽ trong những lĩnh vực đầu vào của nền kinh tế, nhằm đổi mới mô hình phát triển dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Có thể thấy, đất đai, nhà ở, thị trường bất động sản, quản lý, phân phối thiết bị y tế, thuốc đều là những lĩnh vực quan trọng, thiết yếu, liên quan mật thiết đến đời sống của người dân, xã hội, nền kinh tế như đất đai, nhà ở, thị trường bất động sản, quản lý, phân phối thiết bị y tế, thuốc.

Tiếp theo cuộc làm việc về nội dung thuốc, thiết bị y tế, Thủ tướng đã họp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan về cơ cấu lại hệ thống phân phối xăng dầu và dự kiến sẽ có cuộc làm việc tương tự về lĩnh vực điện.

Những bất cập trong hệ thống phân phối xăng dầu đã được chỉ thẳng ra, phải khắc phục ngay, nhất là việc tổ chức hệ thống phân phối với khâu trung gian tạo điều kiện giao dịch ngang lòng vòng, tăng chi phí chiết khấu ở khâu trung gian.

Theo Thủ tướng, với các lĩnh vực điện, xăng dầu, "nếu chúng ta có bước đi đúng, có những cải cách mạnh và thực hiện hiệu quả thì chắc chắn toàn bộ chi phí đầu vào sẽ giảm rất mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả, năng suất, cạnh tranh của nền kinh tế". Mục tiêu cuối cùng là phải xây dựng được một hệ thống ít khâu trung gian hơn, minh bạch hơn, cạnh tranh hơn, bảo đảm nguồn cung tốt hơn trong mọi tình huống.

Về đối ngoại, cuối tuần trước, Thủ tướng Chính phủ đã phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam – Nhật Bản 2026 và chủ trì cuộc làm việc với các doanh nghiệp Nhật Bản trong sáng 6/9, tiếp theo cuộc làm việc với các doanh nghiệp Trung Quốc trước đó.

"Chúng tôi cam kết sẽ đi đến cùng trong giải quyết các kiến nghị xác đáng; đồng thời có cơ chế trao đổi để giúp các bên hiểu rõ, thực hiện đồng bộ, thống nhất các quy định", Thủ tướng nhấn mạnh với các nhà đầu tư.

Cũng trong tuần qua, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã trân trọng bày tỏ "cảm ơn Thủ tướng!" khi nhận được chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng Chính phủ về tháo gỡ khó khăn vướng mắc với doanh nghiệp.

Theo văn bản này, Thủ tướng đề nghị VCCI chủ trì, phối hợp với các doanh nghiệp, Hiệp hội doanh nghiệp rà soát, làm rõ việc các Bộ, ngành xử lý, trả lời kiến nghị của doanh nghiệp, Hiệp hội doanh nghiệp đã rõ ràng, thực chất, hiệu quả chưa; đề xuất Thủ tướng Chính phủ hướng xử lý trước ngày 30 hằng tháng đối với những Bộ, ngành, địa phương trả lời chưa rõ ràng, thực chất, hiệu quả.

Có thể nói, tinh thần "triệt để", "đến cùng" của Chính phủ, Thủ tướng sẽ tạo ra những thay đổi rất căn bản tới đây trong hệ thống các văn bản pháp quy cũng như công tác thi hành pháp luật, từ đó góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại cuộc làm việc về rà soát các quy định về khoảng cách an toàn giữa các xe khi tham gia giao thông trên đường cao tốc - Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên

Không lấy con số làm mục tiêu cuối cùng

Trong các cuộc làm việc tuần qua, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu chính sách, quy định phải bám sát điều kiện thực tế, tránh áp dụng cứng nhắc; đồng thời các bộ, ngành phải chủ động tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện đúng, hiệu quả.

Tinh thần này thể hiện rõ từ yêu cầu rà soát các quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn trên đường cao tốc đến các giải pháp nâng cao năng lực ngành điện tử, bán dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại cuộc làm việc về rà soát các quy định về khoảng cách an toàn giữa các xe khi tham gia giao thông trên đường cao tốc, chiều 11/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu rà soát, hoàn thiện các quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn giữa các phương tiện trên cao tốc trên cơ sở pháp luật hiện hành và điều kiện thực tế của Việt Nam; đánh giá kỹ những quy định còn phù hợp, những nội dung cần sửa đổi, bổ sung, bảo đảm tính thống nhất, khả thi, không áp dụng máy móc.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn không thể xem xét riêng lẻ mà phải đặt trong tổng thể điều kiện tổ chức giao thông, hạ tầng, biển báo, vạch kẻ đường, camera giám sát và các yếu tố kỹ thuật trên từng tuyến.

Một yêu cầu đáng chú ý là trước khi kiểm tra, xử lý vi phạm phải bảo đảm đầy đủ điều kiện về hạ tầng, thiết bị và tiêu chuẩn. Người dân cũng phải được hướng dẫn rõ để hiểu quy định, hiểu mục đích của việc giữ khoảng cách an toàn và từng bước hình thành thói quen chấp hành.

Trong quá trình thực thi, Phó Thủ tướng yêu cầu phân biệt hành vi cố ý vi phạm với những trường hợp phát sinh từ điều kiện khách quan, tránh cách hiểu và áp dụng cứng nhắc. Quy định phải rõ ràng, dễ nhận biết, dễ thực hiện; thông tin tuyên truyền phải chính thống, kịp thời, tránh để phát sinh nhiều cách hiểu.

Điểm nhấn trong chỉ đạo là quan niệm về mục tiêu của công tác kiểm tra, xử lý.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, mục tiêu không phải là xử phạt được bao nhiêu trường hợp hay thu được bao nhiêu tiền phạt, mà là giúp người dân đi lại an toàn, thuận lợi, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, hình thành văn hóa giao thông, qua đó góp phần giảm chi phí logistics và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Mọi giải pháp tổ chức giao thông phải lấy người dân làm trung tâm, trong đó "an toàn của người dân là trước hết và trên hết".

Quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn không thể xem xét riêng lẻ mà phải đặt trong tổng thể điều kiện tổ chức giao thông, hạ tầng, biển báo, vạch kẻ đường, camera giám sát và các yếu tố kỹ thuật trên từng tuyến.

Cách tiếp cận lấy khả năng thực thi và hiệu quả thực chất làm thước đo cũng được thể hiện tại cuộc làm việc ngày 8/9 với Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam và một số doanh nghiệp lớn trong ngành điện tử, bán dẫn.

Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, điện tử, bán dẫn là những ngành quan trọng đối với xuất khẩu, tăng trưởng và mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất và xuất khẩu, mà quan trọng hơn là nâng cao giá trị gia tăng do Việt Nam tạo ra, tăng năng lực nội tại và giảm dần sự phụ thuộc vào bên ngoài.

Theo đó, tăng trưởng xuất khẩu phải gắn với phát triển năng lực sản xuất trong nước. Các doanh nghiệp lớn cần có kế hoạch nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển mạng lưới nhà cung cấp trong nước, tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, chuyển đổi số, tự động hóa và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Mục tiêu là từng bước đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điện tử, bán dẫn, tiến lên những khâu có giá trị gia tăng cao hơn thay vì chủ yếu đảm nhận các công đoạn có giá trị thấp.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý việc nâng tỷ lệ nội địa hóa không thể áp đặt bằng biện pháp hành chính khi doanh nghiệp trong nước chưa đủ năng lực. Thay vì đặt ra một tỷ lệ phải đạt bằng mọi giá, Nhà nước cần tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng công nghệ, nhân lực và khả năng tham gia chuỗi cung ứng.

Điều đáng chú ý trong các yêu cầu này là cách nhìn về thành công của ngành điện tử, bán dẫn không dừng ở những con số xuất khẩu. Điều quan trọng hơn là sau mỗi bước tăng trưởng, năng lực của doanh nghiệp Việt Nam phải được nâng lên, giá trị Việt Nam tạo ra phải lớn hơn và vị trí trong chuỗi cung ứng phải được cải thiện. Nội địa hóa vì thế không phải là một tỷ lệ cần đạt bằng mọi giá, mà phải là kết quả của quá trình doanh nghiệp Việt Nam thực sự đủ năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ thường xuyên nắm bắt diễn biến thực tiễn chính quyền địa phương 2 cấp để đề xuất tham mưu, điều chỉnh kịp thời - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Không thể ban hành đề án rồi để địa phương tự triển khai

Trong các cuộc làm việc tuần qua, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu quản lý phải sát thực tiễn, phân cấp, phân quyền phải đi cùng trách nhiệm và dữ liệu; thể chế phải vừa bảo đảm quản lý được, vừa không tạo thêm rào cản cho người dân, doanh nghiệp.

Tinh thần này thể hiện rõ từ việc yêu cầu tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đến xử lý những vướng mắc kéo dài trong xây dựng quy định quản lý mỹ phẩm.

Làm việc với Bộ Nội vụ ngày 9/9, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu trong những tháng cuối năm phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển, hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ năm 2026, "dứt khoát không để sót bất kỳ nhiệm vụ nào".

Một trong những trọng tâm được Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý là việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là ở cấp xã - nơi trực tiếp giải quyết phần lớn công việc liên quan đến người dân.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ theo dõi chặt chẽ quá trình vận hành, kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh để đề xuất điều chỉnh; khẩn trương hoàn thiện Đề án mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân.

Điểm nhấn trong chỉ đạo là yêu cầu không dừng lại ở việc xây dựng mô hình hay ban hành chính sách.

"Không thể chỉ ban hành đề án rồi để địa phương tự triển khai", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu Bộ Nội vụ thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá, hằng tháng báo cáo tình hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp để kịp thời xác định những nội dung cần điều chỉnh, bổ sung.

Bộ Nội vụ cần thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá, hằng tháng báo cáo tình hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp để kịp thời xác định những nội dung cần điều chỉnh, bổ sung.

Phó Thủ tướng cũng đặt ra thời hạn cụ thể đối với chuyển đổi số và xây dựng dữ liệu chuyên ngành. Đến ngày 30/11 phải dứt điểm các nhiệm vụ chuyển đổi số, ưu tiên dữ liệu về an sinh xã hội và cán bộ, công chức, viên chức.

Ở lĩnh vực công vụ, yêu cầu đặt ra là chính sách phải thực sự khả thi. Bộ Nội vụ được giao nghiên cứu chính sách khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm theo hướng đơn giản, dễ thực hiện; đồng thời đổi mới cách đánh giá cán bộ, công chức theo hướng thực chất hơn.

Với thị trường lao động, Phó Thủ tướng yêu cầu đánh giá sát tình hình từng địa phương, từng nhóm lao động, đưa Sàn giao dịch việc làm quốc gia vào vận hành thực chất. Đối với lao động đi làm việc ở nước ngoài, định hướng phải chuyển mạnh "từ lượng sang chất", gắn với đào tạo nghề, nâng kỹ năng và khả năng tái hòa nhập thị trường lao động trong nước.

Tinh thần xử lý những vấn đề thực tiễn, không để cơ chế trở thành điểm nghẽn tiếp tục được thể hiện tại cuộc làm việc ngày 11/9 về xây dựng Nghị định quản lý mỹ phẩm.

"Không thể theo tư duy 'không quản được thì cấm'", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, pháp luật phải tạo hành lang thuận lợi cho cả quản lý và phát triển thị trường; phân cấp, phân quyền phải gắn với hệ thống dữ liệu và cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng nhưng vẫn kiểm soát được thị trường.

Với một thị trường rộng, nhu cầu tiêu dùng lớn nhưng còn tồn tại hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, yêu cầu trước hết là bảo vệ sức khỏe người dân. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý không đưa vào Nghị định những yêu cầu vượt quá khả năng thực hiện.

Những nội dung đã đủ điều kiện thì quy định và triển khai ngay; vấn đề chưa đủ điều kiện phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm cũng phải có lộ trình, vừa bảo đảm kiểm soát đầu vào, vừa từng bước lấy hậu kiểm làm trọng tâm.

Đối với phân loại rủi ro mỹ phẩm, Phó Thủ tướng đề nghị quy định tiêu chí thay vì đưa vào Nghị định một danh mục quá chi tiết. Cách làm này vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa tránh phát sinh thêm thủ tục phức tạp trong quá trình thông quan.

Đặc biệt, trước việc quá trình xây dựng Nghị định đã kéo dài từ năm 2024, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương tháo gỡ những nội dung còn ý kiến khác nhau, hoàn thiện hồ sơ để lấy ý kiến thành viên Chính phủ, "không tiếp tục kéo dài".

Hai cuộc làm việc ở những lĩnh vực khác nhau nhưng cho thấy một yêu cầu nhất quán trong chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: thể chế và bộ máy chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được những vấn đề đang phát sinh trong thực tiễn.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình in, phát hành và cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027 - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa

Không để học sinh thiếu sách giáo khoa

Những ngày đầu năm học 2026-2027, trước các vấn đề phát sinh liên quan đến cung ứng sách giáo khoa và nguy cơ gian lận trong thi cử bằng công nghệ mới, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã chủ trì cuộc họp, yêu cầu các bộ, ngành không chỉ nhận diện rõ nguyên nhân mà phải đưa ra giải pháp cụ thể, xử lý ngay những bất cập từ thực tiễn.

Tại cuộc họp ngày 9/9 về tình hình in, phát hành và cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027, vấn đề được Phó Thủ tướng đặt ra trực diện là tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại một số địa phương, khiến phụ huynh, học sinh khó tìm mua sách ngay khi năm học mới bắt đầu.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan liên quan làm rõ từ thực trạng cung ứng, nguyên nhân khách quan, chủ quan đến trách nhiệm trong từng khâu; đồng thời rà soát toàn bộ quy trình đưa sách ra thị trường, khả năng đáp ứng của mạng lưới đại lý trong việc đưa sách đến vùng sâu, vùng xa, cơ chế mua sắm, đấu thầu cũng như cơ cấu giá sách giáo khoa.

"Vấn đề quản lý, cung ứng sách giáo khoa phải được quản lý như đối với mặt hàng thiết yếu, đặc thù, không đặt nặng yếu tố lợi nhuận mà quan trọng nhất là cung cấp kịp thời, đầy đủ, với giá cả do Nhà nước quản lý chặt chẽ", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tinh thần xử lý được đặt ra là phải giải quyết ngay những điểm nghẽn đang phát sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao phối hợp với các địa phương, chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát cụ thể nơi còn thiếu, nơi đang tồn dư sách để tổ chức in bổ sung, điều chuyển và cung ứng kịp thời, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách, tuyệt đối không để ảnh hưởng đến việc dạy và học.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu công khai các điểm bán còn sách, số điện thoại đường dây nóng, kênh đặt hàng trực tuyến và địa chỉ khai thác sách, tài liệu điện tử để phụ huynh, học sinh dễ dàng tiếp cận. Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải thành lập Tổ công tác phản ứng nhanh, có bộ phận thường trực 24/7 để tiếp nhận phản ánh và điều phối sách tới từng "điểm nóng".

Không chỉ xử lý tình trạng thiếu sách trước mắt, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát lại toàn bộ công tác quản lý nhà nước đối với sách giáo khoa, từ xác định nhu cầu, tổ chức sản xuất, dự trữ, phát hành, phân phối đến kiểm tra, giám sát; xây dựng phương án dự phòng hợp lý, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào lượng đặt mua qua các đơn vị trung gian.

Cùng với đó là yêu cầu rà soát hệ thống đại lý, cơ chế quản lý sản xuất, dự trữ và phát hành; kiểm soát các yếu tố hình thành giá, bảo đảm giá sách công khai, minh bạch, hợp lý và giảm tối đa các chi phí trung gian không cần thiết.

Ngày 10/9, khi chủ trì cuộc họp về các giải pháp phòng, chống gian lận trong thi cử, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh cách tiếp cận chủ động, tăng cường phòng chống những hình thức gian lận mới, đặc biệt là việc sử dụng AI và thiết bị công nghệ cao.

Vấn đề quản lý, cung ứng sách giáo khoa phải được quản lý như đối với mặt hàng thiết yếu, đặc thù, không đặt nặng yếu tố lợi nhuận mà quan trọng nhất là cung cấp kịp thời, đầy đủ, với giá cả do Nhà nước quản lý chặt chẽ

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về tăng cường phòng, chống gian lận trong thi cử, kiểm tra, đánh giá và học tập.

Một yêu cầu đáng chú ý là ngay từ đầu năm học, đầu học kỳ và trước mỗi kỳ thi, kỳ kiểm tra, các cơ sở giáo dục các cơ sở giáo dục phải tổ chức quán triệt đầy đủ các quy định, hành vi bị nghiêm cấm; xác định rõ hậu quả và trách nhiệm khi vi phạm. Đồng thời, hướng dẫn rõ giới hạn sử dụng AI và công nghệ trong học tập, kiểm tra và đánh giá.

Việc ứng dụng công nghệ trong giám sát cũng phải có trọng tâm, tránh đầu tư dàn trải. Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì xây dựng lộ trình và chỉ đạo triển khai việc lắp đặt camera giám sát tại các khu vực trọng yếu của các kỳ thi, trước hết đối với các kỳ thi quốc gia, kỳ thi có quy mô lớn; bảo đảm hiệu quả đầu tư, an toàn dữ liệu và quyền riêng tư.

Một điểm đáng chú ý nữa trong chỉ đạo là yêu cầu chuyển mạnh từ phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa từ sớm. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu xây dựng cơ chế phân tích dữ liệu, cảnh báo bất thường trong kết quả thi và kiểm tra; xác định các điểm thi, phòng thi, kết quả hoặc biểu hiện có rủi ro để chủ động kiểm tra, xác minh. Đồng thời, xây dựng cơ chế cập nhật thường xuyên các phương án gian lận mới và hướng dẫn thống nhất trong toàn ngành.

Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh trách nhiệm người đứng đầu. Bộ trưởng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh, người đứng đầu cơ sở giáo dục và người phụ trách kỳ thi phải chịu trách nhiệm trong phạm vi được giao nếu để xảy ra gian lận nghiêm trọng do buông lỏng quản lý, không thực hiện đầy đủ quy trình hoặc không xử lý kịp thời những dấu hiệu bất thường đã được cảnh báo.

Những chỉ đạo trong tuần qua cho thấy yêu cầu xuyên suốt của lãnh đạo Chính phủ là không để các điểm nghẽn về cơ chế, tổ chức thực hiện hay cách áp dụng chính sách kéo dài, làm ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp và hiệu quả vận hành của nền kinh tế. Đích đến không dừng lại ở việc chỉ giảm bớt thủ tục, mà là tạo chuyển biến thực chất: khơi thông nguồn lực, giảm chi phí và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp./.