Phố Wall có thể chờ: Tại sao một công ty công nghệ sinh học Mỹ lại niêm yết tại Hồng Kông trước

Trong nhiều năm, các công ty Trung Quốc như Alibaba và Baidu đã hướng tới Mỹ để niêm yết cổ phiếu, với lý do thị trường vốn ở đây sâu rộng hơn và mức định giá cao hơn. Giờ đây, một công ty công nghệ sinh học của Mỹ đang đặt cược vào điều ngược lại.

HONG KONG, TRUNG QUỐC: Hồng Kông đã nổi lên như một trung tâm huy động vốn lớn cho lĩnh vực công nghệ sinh học, thu hút hàng chục công ty công nghệ sinh học Trung Quốc niêm yết tại thành phố này

Axiom Biosciences, một công ty phát triển y học tái tạo và di truyền có trụ sở tại San Diego, có kế hoạch lên sàn chứng khoán tại Hồng Kông vào năm 2027, sau đó sẽ niêm yết thứ cấp tại Mỹ vào năm 2029. Công ty cho biết động thái "đi ngược đám đông" này sẽ mở ra cánh cửa cho các nhà đầu tư sành sỏi, chuyên sâu về công nghệ sinh học, đồng thời đưa công ty đến gần hơn với các đối tác lâm sàng và thương mại trên khắp châu Á.

"Một số công trình khoa học quan trọng nhất thế giới đang được xây dựng tại Hoa Kỳ, nhưng cách nó thu hút vốn đầu tư lại chưa theo kịp," Remo Moomiaie-Qajar, nhà sáng lập và CEO của Axiom cho biết. Các tiêu chuẩn niêm yết nghiêm ngặt hơn của Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông so với Mỹ cho thấy một hệ sinh thái công nghệ sinh học đã trưởng thành, Moomiaie-Qajar chia sẻ với CNBC, đồng thời lưu ý rằng các đợt niêm yết sinh dược gần đây tại thành phố này đã có hiệu suất vượt trội so với trên Nasdaq.

Các thị trường đại chúng cung cấp một phương thức thay thế để huy động vốn khi các công ty công nghệ sinh học đối mặt với môi trường gọi vốn khó khăn hơn, ông nói. Mặc dù các cuộc thử nghiệm lâm sàng trở nên đắt đỏ hơn khi tiến triển, quỹ các nhà đầu tư mạo hiểm có khả năng và sẵn sàng chi các khoản tiền lớn lại thu hẹp đi — đặc biệt là đối với các công ty không có được những nhà chống lưng lớn từ sớm, ông nói thêm. Các công ty công nghệ sinh học Trung Quốc đã đổ xô đến sàn giao dịch của thành phố này trong bối cảnh chính phủ thúc đẩy và nhu cầu tài chính của các nhà sản xuất thuốc sáng tạo gia tăng.

Chỉ số Hang Seng Biotech Index tại Hồng Kông đã tăng hơn 75% kể từ tháng 1 năm 2025, vượt qua mức tăng khoảng 40%-50% của Chỉ số ICE Biotechnology Index và Chỉ số Nasdaq Biotechnology Index (vốn theo dõi các công ty niêm yết tại Mỹ) trong cùng kỳ, theo dữ liệu từ LSEG. "Mỹ vẫn là nguồn vốn công nghệ sinh học sâu rộng nhất và mang tính chế định cao nhất trên thế giới," Danny Xiang, đối tác sáng lập tại công ty vốn tư nhân tập trung vào khoa học đời sống Fontus Capital cho biết. "Chính chiều sâu đó là lý do tại sao các tài sản có khả năng gọi vốn tốt nhất và có năng lực cạnh tranh toàn cầu vẫn huy động vốn và niêm yết tại Mỹ," và đó là lý do tại sao rất hiếm khi một công ty công nghệ sinh học thuần Mỹ lại chọn Hồng Kông làm địa điểm niêm yết chính, ông nói.

Tuy nhiên, điều đã thay đổi là sức hút ngày càng tăng của Hồng Kông với tư cách là một trong những trung tâm huy động vốn công nghệ sinh học lớn nhất thế giới, với hơn 70 đợt niêm yết trong ngành và các cải cách được giới thiệu vào năm ngoái nhằm tinh giản quy trình IPO của họ, ông Xiang nói. Các công ty công nghệ sinh học toàn cầu ngày càng bị thu hút bởi tập hợp nhà đầu tư sinh dược đang mở rộng của thành phố này và vị trí gần gũi của nó với các đối tác dược phẩm Trung Quốc, điều có thể giúp đẩy nhanh các cuộc thử nghiệm lâm sàng và giảm chi phí.

Dù vậy, ông Xiang cho biết, các nhà đầu tư địa phương có xu hướng ưu ái các công ty có mối liên hệ rõ ràng với Trung Quốc, ủng hộ các tài sản mà họ thấy có cơ hội cùng phát triển, sản xuất hoặc bán sản phẩm với các đối tác Trung Quốc. George Wu, một đối tác tại Hồng Kông thuộc công ty luật DLA Piper, cho biết mức định giá thấp hơn của ngành công nghệ sinh học Hồng Kông so với Nasdaq cũng đã thu hút nhiều nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm tiềm năng tăng giá. Mỹ cũng đang đi đúng hướng cho chuỗi IPO công nghệ sinh học mạnh mẽ nhất trong nhiều năm qua, khi cả Parabilis Medicines (một công ty phát triển thuốc ung thư giai đoạn lâm sàng) và Kailera Therapeutics (nhà sản xuất thuốc béo phì) đều tăng vọt khoảng 60% trong ngày ra mắt vào đầu năm nay, sau khi huy động được hơn 600 triệu USD mỗi công ty. Quỹ ETF SPDR S&P Biotech (XBI) đã tăng 76% trong vòng một năm qua tính đến thứ Ba.

Phát minh so với mở rộng quy mô

Công nghệ sinh học là ưu tiên dài hạn của Bắc Kinh, nơi đã dành nhiều thập kỷ tài trợ cho nghiên cứu cơ bản, cải cách quy định về thuốc và thu hút các nhà khoa học, giám đốc điều hành giàu kinh nghiệm được đào tạo ở nước ngoài (bao gồm cả Mỹ) trở về Trung Quốc. Chi phí lao động và sản xuất thấp hơn, nguồn nhân lực tốt nghiệp ngành khoa học dồi dào, khả năng tiếp cận các tập dữ liệu lớn, việc sử dụng AI có mục tiêu trong các lĩnh vực như thiết kế thuốc, và dân số rộng lớn của Trung Quốc — với nhiều bệnh nhân tập trung tại các bệnh viện lớn có thể hỗ trợ tuyển dụng thử nghiệm lâm sàng — đã giúp Trung Quốc tiến bộ trong các lĩnh vực sinh học, di truyền học và phát triển thuốc, các chuyên gia cho biết.

Tuy nhiên, một cuộc khảo sát của Cure Innovation Index vào tháng Sáu cho thấy dù dẫn đầu về phát triển lâm sàng và chuỗi cung ứng, Trung Quốc vẫn tụt hậu so với Mỹ về chất lượng, phạm vi thương mại và sức mạnh đi đầu của khoa học sinh học y tế. "Mỹ dẫn đầu giai đoạn '0 đến 1'" trong các đột phá về khoa học nền tảng và sinh học mới, ông Xiang nói, trong khi Trung Quốc ngày càng dẫn đầu giai đoạn '1 đến 100', nghĩa là triển khai nhanh chóng, hiệu quả về vốn để đến tay bệnh nhân.

Axiom đang hợp tác phát triển một phương pháp điều trị với công ty sinh dược Medinno có trụ sở tại Hàn Quốc dành cho trẻ sơ sinh bị tổn thương não nặng liên quan đến tỷ lệ tử vong cao. Phương pháp điều trị này đã nhận được hai chỉ định của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cho các bệnh nhi hiếm gặp, và thử nghiệm Giai đoạn 1 liên quan đến chín trẻ sơ sinh ở Hàn Quốc đã hoàn thành. Axiom cũng có kế hoạch nghiên cứu liệu pháp này như một phương pháp điều trị tiềm năng cho những người trưởng thành bị đột quỵ. "Vì không có liệu pháp tái tạo nào cho những tổn thương não này, điều cấp thiết là chúng tôi phải trải qua các cuộc thử nghiệm lâm sàng càng nhanh càng tốt. Và tôi nghĩ châu Á là nơi thích hợp để làm điều đó," Moomiaie-Qajar chia sẻ với CNBC.

Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách

Vào tháng 12, một ủy ban lập pháp lưỡng đảng của Mỹ đã cảnh báo rằng Trung Quốc đang bắt đầu vượt mặt Mỹ trong một số lĩnh vực đổi mới sinh dược, dựa trên "các lợi thế thu được từ các thực tiễn phi thị trường và kinh tế lực lượng thô" — một thuật ngữ được một số người ở Washington sử dụng để mô tả sự thúc đẩy do nhà nước dẫn dắt của Trung Quốc nhằm giành vị trí dẫn đầu trong các ngành công nghiệp chiến lược. Ủy ban đã kêu gọi hành động phối hợp giữa các khu vực công và tư để duy trì — và ở một số lĩnh vực là giành lại — vị thế dẫn đầu về công nghệ sinh học của Mỹ.

Washington đã có những động thái chống lại các công ty công nghệ sinh học nổi tiếng của Trung Quốc trong những năm gần đây. Bộ Thương mại đã áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với một số thực thể liên quan đến gã khổng lồ di truyền học BGI Group, trong khi Lầu Năm Góc tháng trước đã thêm công ty dược phẩm WuXi AppTec vào danh sách các công ty mà họ cáo buộc có liên hệ với quân đội Trung Quốc. WuXi đã kiện Bộ Quốc phòng vài ngày sau đó, nhằm đảo ngược điều mà họ gọi là một sự chỉ định sai lầm.

Trong khi Nasdaq và Sở giao dịch chứng khoán New York cho phép các công ty công nghệ sinh học nộp đơn niêm yết trước khi họ tạo ra doanh thu hoặc bắt đầu thử nghiệm trên người, Hồng Kông yêu cầu ít nhất 12 tháng nghiên cứu và phát triển cùng một sản phẩm cốt lõi đã qua giai đoạn ý tưởng. "Một đợt IPO tại Mỹ nhìn chung sẽ nhanh hơn cho một công ty đủ điều kiện, và thời gian xem xét của Hồng Kông đã kéo dài ra khi các đơn đăng ký chất đống," ông Xiang cho biết.