Sản phẩm cho bé: Đa dạng nhưng cần lựa chọn thông minh

Thị trường ngày càng xuất hiện nhiều các sản phẩm dành riêng cho trẻ nhỏ, với thiết kế bắt mắt, thông điệp hướng đến sức khỏe. Tuy vậy, sự đa dạng của thị trường cũng đặt ra những câu hỏi về giá trị thực của sản phẩm, những khác biệt được giới thiệu và cách người tiêu dùng lựa chọn giữa rất nhiều thông tin tiếp thị và bạt ngàn các sản phẩm.

Thị phần mở rộng, giá bán cao hơn vẫn hút khách

Cùng với sự cải thiện về thu nhập và chất lượng cuộc sống, các gia đình Việt Nam ngày càng quan tâm hơn đến chế độ dinh dưỡng của trẻ nhỏ. Nếu trước đây, việc lựa chọn sản phẩm chủ yếu dựa trên tiêu chí ngon, đủ và phù hợp với khả năng chi trả thì hiện nay, nhiều phụ huynh sẵn sàng dành thêm ngân sách để tìm kiếm những sản phẩm được quảng cáo là an toàn hơn, phù hợp hơn với thể trạng và nhu cầu phát triển của trẻ ở từng thời kỳ.

Nước mắn được dán nhãn hiệu Lê Gia - "cho bé" (Ảnh: ĐP).

Chính nhu cầu này đã mở ra một phân khúc tiêu dùng mới, không chỉ là sữa công thức, bột ăn dặm hay thực phẩm bổ sung, nhiều nhóm sản phẩm sử dụng hằng ngày cũng được các doanh nghiệp phát triển thành những dòng sản phẩm riêng cho trẻ. Theo đó, trên kệ hàng của các siêu thị hay sàn thương mại điện tử, cửa hàng baby, của hàng tiện dụng, người tiêu dùng dễ dàng bắt gặp nước mắm, dầu ăn, bột canh, nước tương, mì, cháo, ngũ cốc hay các loại gia vị mang thông điệp “dành cho bé”, “dành cho trẻ” hoặc “phù hợp với trẻ nhỏ”, “sản phẩm ăn dặm”,…

Điểm chung của các sản phẩm có bao bì được thiết kế với màu sắc tươi sáng, hình ảnh ngộ nghĩnh, dễ tạo thiện cảm với phụ huynh và trẻ nhỏ. Bên cạnh đó là những thông tin nhấn mạnh đến yếu tố dinh dưỡng, sự phù hợp với từng độ tuổi hoặc quy trình sản xuất được giới thiệu là hướng đến nhu cầu của trẻ.

Việc phát triển các dòng sản phẩm chuyên biệt là xu hướng phổ biến của thị trường hiện đại. Khi nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng, doanh nghiệp có xu hướng phân khúc khách hàng theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe hoặc lối sống để nghiên cứu sản phẩm phù hợp hơn. Trẻ em, với những yêu cầu riêng về dinh dưỡng và khả năng hấp thu thực phẩm, trở thành một trong những nhóm khách hàng được nhiều doanh nghiệp hướng tới.

Trong khi đó thị trường này được dự báo sẽ tiếp tục bùng nổ trong thời gian tới. Theo Báo cáo phân tích xu hướng thị trường thực phẩm dành cho trẻ em của For Insights Consultancy – Doanh nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ nghiên cứu thị trường, báo cáo phân tích kinh doanh và tư vấn chiến lược toàn cầu, đưa ra dự báo: Thị trường Thực phẩm trẻ em dự kiến ​​​​sẽ tăng trưởng nhanh chóng với tốc độ CAGR 7.5%, do đó, nó sẽ tăng từ quy mô hiện tại là từ 2.35 tỷ USD vào năm 2023 lên 3.95 tỷ USD vào năm 2030.

Đánh giá của Ori Agency - Đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn chiến lược, giải pháp Digital Marketing tổng thể và thương mại điện tử đa kênh tại Việt Nam: Thị trường thức ăn hữu cơ cho trẻ em đang bước vào giai đoạn hoàng kim với những con số dự báo đầy ấn tượng. Từ quy mô 5,82 tỷ USD vào năm 2025, thị trường được kỳ vọng sẽ bứt phá mạnh mẽ để chạm mốc 15,17 tỷ USD vào năm 2034. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) dự kiến đạt mức 11,23% trong suốt giai đoạn 2026 - 2034.

Đáng chú ý, các sản phẩm dành cho trẻ em có giá bán thường cao hơn so với sản phẩm cùng loại dành cho cả gia đình. Khảo sát của Phóng viên Thương Trường tại một số chuỗi hệ thống bán lẻ và sàn thương mại điện tử cho thấy mức chênh lệch có thể dao động từ vài chục phần trăm hoặc cao hơn tùy từng nhóm hàng và thương hiệu.

Cụ thể, trên trang web của Thuyền Xưa Foods: Một chai nước mắm (Mã sản phẩm: 001000000028)  dung tích 65ml có giá bán 43.000 đồng - tương đương khoảng 661.000 đồng/lít; dầu mè ăn dặm dung tích 65ml được bán với mức giá 66.000 đồng/sản phẩm - tương đương hơn 1 triệu đồng/lít; dầu macca ăn dặm dung tích tương tự có giá 109.000 đồng/chai, tương đương khoảng 1,68 triệu đồng/lít. Nước tương ăn dặm được bán với giá 95.000 đồng/sản phẩm, đang được bày bán và quảng cáo là hàng xuất xứ nhật bản.

Combo 4 món với giá hơn 500.000 đồng (Ảnh: ĐP).

Khảo sát tại hệ thống của concung.com một chai nước mắm cá cơm Lê Gia - Cho bé được bán với giá 35.000 đồng/sản phẩm có dung tích 60ml – tương đương khoảng 583.000 đồng/lít; Nước tương Chibi Nhật Bản có giá 99.000 đồng/sản phẩm. Khảo sát tại trang của Ava kids cũng quảng cáo nhiều loại nước mắm khác nhau với mức giá trung bình từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng/sản phẩm, tùy thương hiệu và dung tích.

Trong khi nhiều loại nước tương phổ thông trên thị trường của các thương hiệu lớn có dung tích 300ml-500ml, giá chỉ khoảng 20.000-45.000 đồng/chai; các loại dầu mè, dầu đậu nành hoặc dầu hướng dương dành cho cả gia đình của nhiều thương hiệu trên thị trường thường có dung tích từ 250 ml đến 1 lít, giá dao động khoảng 50.000-180.000 đồng/chai, tương đương khoảng 100.000-300.000 đồng/lít; nước mắm truyền thống Lê Gia dành cho gia đình dung tích 500 ml thường có giá khoảng 95.000-120.000 đồng/chai, tương đương khoảng 190.000-240.000 đồng/lít.

Nhìn chung, nếu quy đổi theo đơn vị thể tích, nhiều sản phẩm dành riêng cho trẻ em có giá cao gấp 2-6 lần, thậm chí cao hơn so với sản phẩm cùng loại dành cho cả gia đình. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, yếu tố giá bán không phải là tiêu chí được nhiều phụ huynh đặt lên hàng đầu khi lựa chọn thực phẩm cho con, điều họ quan tâm nhiều hơn là sự an toàn và cảm giác yên tâm khi sử dụng.

Trao đổi với phóng viên, chị P.T.T.T – một mẹ bỉm sữa, có con 2 tuổi, sống tại Hà Đông, Hà Nội vui vẻ chia sẻ: Khi mua thực phẩm chị thường ưu tiên những sản phẩm có ghi dành cho trẻ em vì tin rằng doanh nghiệp đã có nghiên cứu riêng cho nhóm đối tượng này. Chị nói - “Tôi không quá để ý giá, chỉ mong sản phẩm thực sự phù hợp với con. Nếu có khác biệt về thành phần hoặc quy trình sản xuất thì việc giá cao hơn cũng là điều có thể hiểu được.”

Đồng quan điểm, chị H.L có con nhỏ hơn một tuổi, sống tại Hà Nội thừa nhận: Bản thân chưa từng so sánh bảng thành phần giữa sản phẩm dành cho trẻ em và sản phẩm thông thường. “Mình nghĩ trẻ nhỏ chắc sẽ cần loại riêng nên thường mua theo thông tin trên bao bì. Thực sự khác nhau thế nào thì cũng chưa tìm hiểu kỹ.” – Chị L chia sẻ.

Những chia sẻ này cho thấy, quyết định mua sắm của nhiều gia đình không chỉ dựa trên giá cả mà còn chịu ảnh hưởng bởi mong muốn lựa chọn những điều tốt nhất cho con. Đây là tâm lý dễ hiểu và cũng là đặc điểm phổ biến trong hành vi tiêu dùng của các gia đình có trẻ nhỏ.

Một tiêu chuẩn riêng hay chỉ là định vị sản phẩm?

Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các sản phẩm dành riêng cho trẻ em trên thị trường cũng khiến không ít người tiêu dùng đặt câu hỏi liệu đây có phải là một nhóm hàng hóa được quản lý theo tiêu chuẩn riêng hay chỉ là cách doanh nghiệp định vị sản phẩm trên thị trường. Việc làm rõ khung pháp lý sẽ giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Theo Luật An toàn thực phẩm năm 2010, mọi thực phẩm lưu thông trên thị trường đều phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn đối với sức khỏe người tiêu dùng. Tùy từng nhóm sản phẩm, doanh nghiệp có trách nhiệm tự công bố hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm theo quy định tại Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

Bên cạnh đó, việc ghi nhãn hàng hóa phải tuân thủ Nghị định số 43/2017/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 111/2021/NĐ-CP), trong đó quy định rõ các thông tin bắt buộc như tên hàng hóa, thành phần, định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn sử dụng và các nội dung liên quan khác.

Thị trường bạt ngàn các sản phẩm được xem là dành riêng cho bé (Ảnh: ĐP).

Theo đó, không phải mọi sản phẩm “dành cho bé”, “dành cho trẻ” hoặc “phù hợp với trẻ nhỏ”, “sản phẩm ăn dặm”,… được in trên bao bì đều thuộc cùng một nhóm quản lý hoặc chịu chung một bộ tiêu chuẩn riêng. Việc quản lý phụ thuộc vào bản chất của từng loại thực phẩm, thành phần, mục đích sử dụng và các quy định chuyên ngành áp dụng cho nhóm sản phẩm đó.

Điều này đồng nghĩa, chỉ riêng dòng chữ “dành cho bé”, “dành cho trẻ” hoặc “phù hợp với trẻ nhỏ”, “sản phẩm ăn dặm”,… là chưa đủ để phản ánh toàn bộ chất lượng hay giá trị dinh dưỡng của sản phẩm. Người tiêu dùng cần quan tâm nhiều hơn đến bảng thành phần, hàm lượng dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng, độ tuổi khuyến nghị cũng như uy tín của nhà sản xuất.

Thực tế, cùng sử dụng thông điệp “dành cho bé”, “dành cho trẻ” hoặc “phù hợp với trẻ nhỏ”, “sản phẩm ăn dặm”,… nhưng công thức, thành phần nguyên liệu, hàm lượng muối, đường, chất béo hoặc các vi chất bổ sung giữa các thương hiệu có thể khác nhau đáng kể. Vì vậy, giá trị của sản phẩm cần được đánh giá trên cơ sở thông tin công bố, bảng thành phần và hướng dẫn sử dụng, thay vì chỉ dựa vào thông điệp trên bao bì.

Với doanh nghiệp, việc phát triển các dòng sản phẩm chuyên biệt nếu được đầu tư bằng nghiên cứu, cải tiến công thức và kiểm soát chất lượng sẽ góp phần tạo thêm lựa chọn cho người tiêu dùng. Ngược lại, trong môi trường cạnh tranh ngày càng lớn, tính minh bạch về thông tin cũng trở thành yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin với khách hàng.

Sự phát triển của thị trường sản phẩm dành cho trẻ em là hệ quả của nhiều yếu tố, từ nhu cầu chăm sóc sức khỏe trẻ nhỏ ngày càng cao, xu hướng phân khúc sản phẩm của doanh nghiệp cho đến sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của các gia đình. Khi số lượng sản phẩm ngày càng nhiều, điều người tiêu dùng cần không chỉ là thêm lựa chọn mà còn là thêm thông tin.

Ở góc độ thị trường, việc phân khúc sản phẩm theo từng nhóm khách hàng là xu hướng phổ biến trong ngành thực phẩm. Tuy nhiên, cùng với chiến lược định vị thương hiệu, doanh nghiệp cũng cần bảo đảm tính chính xác, minh bạch của các thông tin giới thiệu sản phẩm để người tiêu dùng có đầy đủ căn cứ đưa ra quyết định mua sắm.

Sự khác biệt giữa các sản phẩm đến từ đâu? Mức giá cao hơn phản ánh nguyên liệu, công thức, quy trình sản xuất hay còn đến từ chiến lược định vị thương hiệu? Những thông điệp trên bao bì có căn cứ khoa học như thế nào và được thể hiện trong khuôn khổ pháp luật ra sao? Đó là những câu hỏi không chỉ người tiêu dùng mà cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý đều cần quan tâm, nhằm hướng tới một thị trường minh bạch, nơi giá trị của sản phẩm được đánh giá trên cơ sở thông tin đầy đủ và có thể kiểm chứng, đặc biệt là nó còn liên quan và ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.