Sửa đổi quy trình giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, tăng cường số hóa dữ liệu

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung quan trọng trong quy trình giải quyết và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, với trọng tâm là đẩy mạnh khai thác dữ liệu điện tử và giảm thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

Quy trình mới nhấn mạnh việc giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp phải căn cứ vào sổ bảo hiểm xã hội thể hiện đầy đủ quá trình đóng, đồng bộ với cơ sở dữ liệu thu quản lý tập trung trên toàn quốc.

Đáng chú ý, trong trường hợp các hồ sơ, giấy tờ đã có sẵn trong hệ thống dữ liệu của cơ quan bảo hiểm xã hội, cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như hộ tịch điện tử, giám định y khoa, người dân và tổ chức sẽ không phải nộp lại. Các bộ phận chuyên môn có trách nhiệm chủ động khai thác, kiểm tra dữ liệu điện tử trước khi xử lý hồ sơ, chỉ yêu cầu bổ sung khi thực sự cần thiết.

Sửa đổi quy trình giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội. (Ảnh minh hoạ)

Việc lập danh sách chi trả các chế độ cũng được yêu cầu tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật, đảm bảo nguyên tắc chi trả đúng người, đúng thời điểm và đúng số tiền.

Đối với các trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa đóng đủ bảo hiểm xã hội bắt buộc, việc giải quyết chế độ sẽ thực hiện theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Trong quá trình xử lý, nếu dữ liệu chưa đầy đủ hoặc chưa thống nhất giữa hệ thống và sổ bảo hiểm xã hội, hồ sơ sẽ được chuyển về bộ phận quản lý thu để phối hợp rà soát, xác nhận lại thông tin trước khi giải quyết.

Sau khi hoàn tất việc giải quyết các chế độ như hưu trí, tử tuất, bảo hiểm xã hội một lần hoặc trợ cấp hằng tháng, hệ thống sẽ tự động khóa quá trình tham gia tương ứng nhằm đảm bảo tính chính xác trong quản lý.

Quy trình mới cũng nhấn mạnh nguyên tắc xử lý trách nhiệm đối với các sai sót. Trường hợp chi trả sai do lỗi nghiệp vụ của cơ quan bảo hiểm xã hội, toàn bộ số tiền phải được thu hồi. Nếu không thể thu hồi, cá nhân và bộ phận liên quan phải có trách nhiệm bồi hoàn theo quy định của pháp luật. Ngược lại, nếu chi trả thiếu so với quy định, cơ quan chức năng phải điều chỉnh và bổ sung đầy đủ quyền lợi cho người thụ hưởng.

Bên cạnh đó, danh mục hồ sơ đối với các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí hay tử tuất cũng được quy định chi tiết theo hướng đơn giản hóa, trong đó nhiều loại giấy tờ truyền thống sẽ được thay thế bằng dữ liệu liên thông giữa các hệ thống.