Thị trường 1,4 tỷ dân mở cửa, xuất khẩu sầu riêng vượt 1 tỷ USD nhưng giá vẫn lao dốc

Xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực khi chỉ sau 6 tháng đầu năm đã vượt mốc 1 tỷ USD. Đáng chú ý, Ấn Độ (quốc gia có hơn 1,4 tỷ dân) chính thức mở cửa cho sầu riêng tươi Việt Nam, mở ra dư địa tăng trưởng mới.

Ấn Độ chính thức mở cửa cho sầu riêng tươi Việt Nam

Ngày 30/7, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết Chính phủ Ấn Độ đã chính thức bổ sung Việt Nam vào danh sách các quốc gia được phép xuất khẩu sầu riêng tươi vào thị trường này.

Theo thông báo của Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội, Lệnh Kiểm dịch thực vật của Chính phủ Ấn Độ cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi từ Việt Nam đã có hiệu lực từ ngày 13/7.

Đáng chú ý, phía Ấn Độ không yêu cầu khai báo kiểm dịch thực vật bổ sung trên Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật, đồng thời cũng không áp dụng các điều kiện nhập khẩu đặc biệt đối với mặt hàng sầu riêng. Điều này được đánh giá sẽ tạo thuận lợi đáng kể cho doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình xuất khẩu.

Ấn Độ chính thức mở cửa thị trường đối với sầu riêng tươi của Việt Nam. (Ảnh minh hoạ).

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, việc Ấn Độ mở cửa thị trường là kết quả của quá trình đàm phán, trao đổi kỹ thuật giữa cơ quan bảo vệ thực vật hai nước, đồng thời phản ánh sự phát triển tích cực trong quan hệ hợp tác nông nghiệp và thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ.

Tuy nhiên, đây vẫn là thị trường hoàn toàn mới đối với sầu riêng Việt Nam. Trong giai đoạn đầu, sức tiêu thụ dự kiến sẽ tập trung chủ yếu tại các thành phố lớn, hệ thống siêu thị cao cấp, cửa hàng trái cây nhập khẩu, khách sạn, nhà hàng và các nền tảng thương mại điện tử.

Do đó, các doanh nghiệp được khuyến nghị nghiên cứu kỹ thị hiếu tiêu dùng, quy cách đóng gói, tiêu chuẩn chất lượng, phương thức vận chuyển cũng như hệ thống phân phối để xây dựng chiến lược thâm nhập thị trường phù hợp.

Với dân số hơn 1,4 tỷ người và tầng lớp trung lưu đang tăng nhanh, Ấn Độ được đánh giá là thị trường có tiềm năng lớn đối với các loại trái cây nhiệt đới chất lượng cao. Việc mở cửa thị trường này được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành sầu riêng Việt Nam trong những năm tới.

Xuất khẩu vượt mốc 1 tỷ USD chỉ sau nửa năm

Trong khi mở thêm thị trường mới, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm 2026.

Theo số liệu của Cục Hải quan, riêng tháng 6, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 523,3 triệu USD, tăng 94,4% so với tháng trước và tăng 19,5% so với cùng kỳ năm 2025. Động lực chính đến từ việc nhiều vùng trồng bước vào chính vụ, giúp nguồn cung dồi dào và hoạt động xuất khẩu tăng tốc.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 1,08 tỷ USD, tăng 31,6% so với cùng kỳ năm trước, chiếm gần 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành rau quả.

Kim ngạch xuất khẩu sầu riêng 6 tháng đầu năm 2026.

Trong cơ cấu xuất khẩu, sầu riêng tươi tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi đạt 946,3 triệu USD, tăng 32,2%, chiếm tới 85,9% tổng kim ngạch. Sầu riêng đông lạnh đạt 138 triệu USD, tăng 28,2% và chiếm 12,7%, trong khi nhóm sản phẩm chế biến từ sầu riêng mới chỉ đóng góp khoảng 0,1%.

Điều này cho thấy ngành sầu riêng Việt Nam vẫn phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu trái tươi, trong khi dư địa phát triển chế biến sâu còn rất lớn.

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là khách hàng lớn nhất của sầu riêng Việt Nam với kim ngạch đạt 987,9 triệu USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 43,1% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 91% tổng giá trị xuất khẩu.

Ngoài Trung Quốc, nhiều thị trường cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Hàn Quốc tăng gấp 2,3 lần, đạt 1,5 triệu USD. Đáng chú ý, Curacao lần đầu chi khoảng 1,5 triệu USD nhập khẩu sầu riêng Việt Nam.

Bên cạnh đó, các thị trường như Mỹ, Canada và Papua New Guinea cũng tăng nhập khẩu, trong khi Đài Loan và Hong Kong giảm lần lượt 4,9% và 24,3%.

Việc Ấn Độ chính thức mở cửa sẽ giúp ngành sầu riêng có thêm một điểm đến mới, từng bước giảm mức độ phụ thuộc quá lớn vào thị trường Trung Quốc.

Giá xuất khẩu giảm, giá trong nước xuống thấp nhất nhiều năm

Dù xuất khẩu tăng mạnh, giá sầu riêng lại không diễn biến theo chiều hướng tích cực.

Theo thống kê, giá xuất khẩu bình quân sầu riêng tươi trong 6 tháng đầu năm chỉ đạt khoảng 3.288 USD/tấn, giảm 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngược lại, sầu riêng đông lạnh đạt 4.743 USD/tấn, tăng 11,2%, cho thấy các sản phẩm có giá trị gia tăng cao vẫn duy trì được lợi thế.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), hệ thống logistics ngày càng hoàn thiện cùng việc chi phí vận chuyển giảm đã giúp nguồn cung sầu riêng vào thị trường Trung Quốc tăng đáng kể, kéo giá bán giảm.

Hiện sầu riêng Monthong của Việt Nam và Thái Lan tại thị trường Trung Quốc được bán phổ biến ở mức 20 - 30 Nhân dân tệ/0,5 kg, thấp hơn đáng kể so với mức 35 - 45 Nhân dân tệ cùng kỳ năm trước.

Logistics cải thiện khiến giá sầu riêng của Việt Nam giảm mạnh.

Tại các chợ đầu mối, giá sầu riêng Monthong loại A của Việt Nam cũng giảm mạnh, từ khoảng 36,5 Nhân dân tệ xuống còn 13 Nhân dân tệ/0,5 kg trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6. Giá sầu riêng Thái Lan cũng giảm từ 26,5 xuống còn 18 Nhân dân tệ/0,5 kg.

Một trong những nguyên nhân khiến giá giảm là việc vận chuyển ngày càng thuận lợi. Trong mùa cao điểm, sầu riêng Thái Lan có thể được đưa đến Côn Minh chỉ sau khoảng 26 giờ thông qua tuyến vận tải lạnh Lancang - Mekong Express, sau đó tiếp tục phân phối tới hơn 30 thành phố của Trung Quốc trong vòng 48 giờ.

Nguồn cung dồi dào từ nhiều quốc gia đã khiến áp lực cạnh tranh về giá ngày càng lớn, đặc biệt đối với phân khúc phổ thông.

Nguồn cung tăng nhanh tạo sức ép lên giá

Không chỉ trên thị trường xuất khẩu, giá sầu riêng trong nước cũng đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Tại các vùng trồng trọng điểm ở Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long, giá thu mua tại vườn hiện phổ biến từ 32.000 - 45.000 đồng/kg, thấp hơn khoảng 20 - 30% so với cùng kỳ năm trước.

Tại khu vực Đạ Huoai 2 (Lâm Đồng), nhiều điểm thu mua vốn nhộn nhịp trong các niên vụ trước nay trở nên trầm lắng dù đang vào cao điểm thu hoạch. Nhiều thương lái hạn chế thu mua do giá giảm liên tục từ đầu vụ.

Trong khi giá bán giảm mạnh, chi phí phân bón, nhân công, chăm sóc vườn cây vẫn duy trì ở mức cao, khiến lợi nhuận của nhiều nhà vườn bị thu hẹp đáng kể.

Giá sầu riêng trong nước đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm.

Theo báo cáo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), sản lượng sầu riêng Việt Nam đã tăng rất nhanh trong gần một thập kỷ. Nếu năm 2015 cả nước chỉ thu hoạch khoảng 366.000 tấn thì đến năm 2024 sản lượng đã vượt 1,5 triệu tấn, tức tăng hơn bốn lần chỉ sau 9 năm.

Sự gia tăng nhanh về diện tích và sản lượng, trong khi Thái Lan, Malaysia và nhiều quốc gia khác cũng bước vào vụ thu hoạch cùng thời điểm, đã khiến nguồn cung trên thị trường quốc tế tăng mạnh. Khi cung vượt cầu, giá bán khó tránh khỏi xu hướng giảm.

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, trong thời gian tới, những giống sầu riêng cao cấp vẫn có khả năng duy trì mức giá tốt nhờ phục vụ phân khúc khách hàng riêng. Ngược lại, các dòng sản phẩm phổ thông sẽ tiếp tục chịu áp lực cạnh tranh gay gắt về giá.

Trong bối cảnh đó, việc mở cửa thêm các thị trường mới như Ấn Độ được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng đầu ra cho sầu riêng Việt Nam. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, ngành hàng không chỉ cần tăng sản lượng mà còn phải chú trọng nâng cao chất lượng, phát triển chế biến sâu, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm dần sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.