Tổng chưởng lý California Rob Bonta khẳng định vụ kiện Meta tập trung vào 'bồi thường và chấn chỉnh', không phải đòi tiền bồi thường thiệt hại

Sau ngày tranh tụng đầu tiên trong vụ kiện an toàn trẻ em mang tính rủi ro cao chống lại Meta, Tổng chưởng lý California Rob Bonta cho biết vào hôm thứ Ba rằng phiên tòa tập trung vào "các khoản phạt dân sự, hoàn trả lợi nhuận bất chính và khắc phục sự biến tướng", chứ không phải chủ yếu vì tiền.

Giám đốc điều hành của Meta Platforms, Mark Zuckerberg, rời văn phòng của Lãnh đạo phe đa số Hoa Kỳ John Thune (R-SD) sau cuộc họp tại Điện Capitol Hoa Kỳ ở Washington, DC

"Đây không phải là một vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại (damages)," ông Bonta phát biểu tại cuộc họp báo sau khi phiên xử trong ngày kết thúc.

Phiên tòa tại tòa án liên bang ở Oakland dự kiến sẽ kéo dài từ 6 đến 7 tuần. Ông Bonta cùng tổng chưởng lý các bang Colorado, New Jersey và Kentucky đang đồng dẫn đầu vụ kiện chống lại Meta, đại diện cho một nhóm đa đảng gồm 29 tổng chưởng lý bang cáo buộc rằng thiết kế và các tính năng của Facebook và Instagram đã kích thích hành vi gây nghiện ở trẻ em và gây hại cho sức khỏe tâm thần của các em.

Các luật sơ của Meta trước đó từng cảnh báo rằng vụ kiện hợp nhất này có thể dẫn đến các khoản phạt lên tới 1.400 tỷ USD, tức gần tương đương với giá trị vốn hóa thị trường của công ty. Tuy nhiên, các tổng chưởng lý bang đã nói với Thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers — người chủ tọa phiên tòa — vào tuần trước rằng con số 200 tỷ USD có khả năng cao hơn.

Một bồi thẩm đoàn tư vấn đã được xếp chỗ để lắng nghe vụ án, nhưng Thẩm phán Gonzalez Rogers mới là người đưa ra phán quyết cuối cùng cho Meta. Đây cũng là mô hình từng được áp dụng trong phiên tòa giữa Elon Musk và Sam Altman vào đầu năm nay.

Các luật sư đại diện cho các bang cáo buộc Meta vi phạm các luật liên bang và tiểu bang như Đạo luật bảo vệ quyền riêng tư của trẻ em trên mạng (COPPA) và nhiều đạo luật bảo vệ người tiêu dùng khác. Ông Bonta cho biết các luật sư của các bang đã "nộp tài liệu lên tòa án", trong đó bao gồm một số thống kê liên quan đến số lượng người dùng nhỏ tuổi trên các ứng dụng như Facebook và Instagram để làm căn cứ xác định các khoản phạt dân sự tiềm năng.

"Nói cho rõ ràng, chúng tôi không yêu cầu khoản tiền 1.400 tỷ USD," ông Bonta khẳng định hôm thứ Ba. Ông cho biết đó là "con số cao nhất có thể tính toán được dựa trên dữ liệu đó" và "đó là con số do Meta ước tính." Meta đã bác bỏ tuyên bố này.

Ông Bonta cho biết các nguyên đơn "sẽ yêu cầu một khoản thu tài chính đáng kể dưới hình thức tổng các khoản phạt dân sự hiện có như một phần quan trọng và thích hợp của vụ kiện này." Ông nói: "Thẩm phán sẽ toàn quyền quyết định con số đó sẽ là bao nhiêu."

Phiên tòa xuất phát từ một đơn kiện được đệ trình vào năm 2023. Trong phần tranh luận mở đầu, Phó Tổng chưởng lý California Megan O’Neill đã trình bày các cáo buộc chống lại Meta. Tương tự như các phiên tòa liên quan đến mạng xã hội khác, bao gồm cả các tố tụng về thương tích cá nhân tại Los Angeles mà Meta và YouTube của Google đã thua vào tháng 3, bà O’Neill tập trung vào cáo buộc rằng các phát biểu công khai của các lãnh đạo như CEO Mark Zuckerberg của Meta đã mâu thuẫn với nghiên cứu nội bộ của công ty về sức khỏe tâm thần của trẻ em và làm sai lệch mức độ hại thực tế.

"Meta, một trong những công ty lớn nhất, quyền lực nhất thế giới, đã thực hiện một chiến dịch nhằm lừa dối, gây hiểu nhầm cho người dùng, các cơ quan lập pháp, giáo viên và phụ huynh," bà O’Neill nói với bồi thẩm đoàn tư vấn.

Paul Schmidt, luật sư tranh tụng thuộc hãng luật Covington & Burling đại diện cho Meta, đã bác bỏ các аргумент của bà O’Neill và tranh luận phản đối quan điểm cho rằng các lãnh đạo Meta đã lừa dối công chúng qua các phát biểu về an toàn trẻ em.

"Khi các vị lắng nghe bằng chứng, chúng tôi sẽ đề nghị các vị xem xét: liệu điều này có chứng minh được những điều cụ thể mà họ đang cáo buộc hay không?" ông Schmidt nói với 8 thành viên bồi thẩm đoàn.

Đối với các vi phạm bị cáo buộc, các luật sư của bang muốn Meta phải xóa toàn bộ dữ liệu cá nhân của trẻ em dưới 13 tuổi cùng các thuật toán và mô hình liên quan được huấn luyện bằng thông tin đó, đồng thời loại bỏ một số yếu tố thiết kế như cuộn vô tận (infinite scroll), tự động phát (autoplay) và các tính năng làm đẹp.

Phiên tòa diễn ra sau chiến thắng pháp lý gần đây chống lại Meta của Tổng chưởng lý bang New Mexico Raúl Torrez, khiến gã khổng lồ mạng xã hội này bị yêu cầu nộp 567 triệu USD vào một quỹ khắc phục hậu quả như một phần của giai đoạn hai trong vụ kiện liên quan đến cáo buộc bóc lột tình dục trẻ em. Trước đó vào tháng 3, bồi thẩm đoàn đã phán quyết Meta phải trả 375 triệu USD tiền phạt dân sự vì vi phạm đạo luật về các hành vi thương mại không lành mạnh của bang New Mexico.

Ông Bonta lưu ý rằng Meta không phải là công ty mạng xã hội duy nhất nằm trong tầm ngắm của tổng chưởng lý các bang. Ông cho biết một số bang "hiện đã có các vụ kiện đang chờ xử lý chống lại TikTok," và ông "cũng lo ngại về YouTube cũng như Snap." Meta chỉ đơn giản là "đơn vị đầu tiên trong hàng" trong nỗ lực trên toàn tiểu bang nhằm tìm kiếm "các giải pháp mang tính toàn ngành."

"Ai đi trước? Ai đi sau? Lý tưởng nhất là tất cả họ cùng thực hiện một lúc," ông Bonta nói. "Điều đó là không thể. Trong một thế giới lý tưởng, tất cả họ sẽ cam kết thực hiện cùng những cải cách và thay đổi đối với tất cả trẻ em để giữ cho các em được an toàn."