Từ nay đến năm 2035, AI có thể khiến 11 triệu người lao động Mỹ phải chuyển nghề

Theo một nghiên cứu mới được công bố, hàng triệu người Mỹ có thể sẽ phải tìm kiếm một nghề nghiệp hoàn toàn mới trong gần 1 thập kỷ tới - một hệ quả từ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI)...

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty/CNBC.

Một báo cáo từ công ty tư vấn McKinsey ngày 29/9 ước tính rằng trong thời gian từ nay đến năm 2035, có tới 11 triệu người lao động, tương đương khoảng 6,5% lực lượng lao động hiện tại của Mỹ, có thể phải chuyển sang các ngành nghề hoàn toàn khác do tác động của làn sóng tự động hóa và ứng dụng AI.

Một tin vui mà báo cáo của Viện Toàn cầu McKinsey đưa ra là AI có thể tạo ra nhiều việc làm hơn số lượng việc làm bị mất đi trong 9 năm tới. Tuy nhiên, sự đổi mới công nghệ này "có thể đòi hỏi một cuộc chuyển đổi lực lượng lao động quy mô lớn và bền bỉ nhất trong lịch sử Mỹ”.

Báo cáo nhận định: "Mạng xã hội đang tràn ngập những dự báo ảm đạm về tác động của AI đối với thị trường lao động, nhưng có khả năng Mỹ sẽ tạo được nhiều việc làm hơn vào năm 2035 so với hiện nay, dù số lượng người lao động lại ít hơn do tình trạng già hóa dân số”.

Ước tính cơ sở của các nhà nghiên cứu tại McKinsey cho thấy tự động hóa có thể làm giảm nhu cầu nhân lực một lượng 36 triệu việc làm trong thời gian từ nay đến năm 2035, trong khi sự tăng trưởng ở các lĩnh vực liên quan đến AI và nền kinh tế nói chung có thể tạo ra nhu cầu cho 40 triệu việc làm trong cùng khoảng thời gian đó.

McKinsey lưu ý rằng khoảng 25 triệu trong số 36 triệu người lao động bị ảnh hưởng này có thể vẫn tiếp tục làm công việc hiện tại, bởi sự tăng trưởng trong ngành của họ sẽ bù đắp cho những tác động từ tự động hóa.

"11 triệu người còn lại có thể sẽ phải chuyển đổi hoàn toàn sang nghề nghiệp khác. Thách thức của thập kỷ tới nằm ở khả năng chuyển đổi nghề nghiệp, chứ không phải sự khan hiếm việc làm", các nhà nghiên cứu viết trong báo cáo.

Chưa tính đến những tác động của AI, thị trường lao động Mỹ hiện đang trải qua một cuộc chuyển đổi mang tính lịch sử khi thế hệ những người sinh trong thời kỳ bùng nổ dân số sau Chiến tranh Thế giới thứ hai - thường được gọi là thế hệ “baby boomer” - nghỉ hưu, tốc độ nhập cư ròng chậm lại, và các cú sốc từ bên ngoài lan rộng khắp nền kinh tế.

Trong 2 năm liên tiếp, thị trường việc làm Mỹ duy trì trạng thái "ít tuyển dụng, ít sa thải" - một môi trường luân chuyển nhân sự trì trệ, với cơ hội chỉ dành cho số ít chứ không phải số đông. Tình trạng thiếu sự luân chuyển nhân sự này đã được phản ánh rõ trong một báo cáo được Cục Thống kê lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ công bố vào ngày 29/9.

Theo báo cáo của BLS, số lượng vị trí việc làm cần tuyển dụng (job openings) - một chỉ số quan trọng phản ánh nhu cầu về nhân lực - đã giảm xuống mức thấp nhất 5 tháng trong tháng tháng 8, tỷ lệ người lao động tự nguyện nghỉ việc, một thước đo mức độ tự tin của người lao động, vẫn duy trì gần mức thấp nhất trong 6 năm, và số lượng sa thải nhân sự đã giảm tháng thứ hai liên tiếp.

Tăng trưởng việc làm ở Mỹ trong năm ngoái thuộc hàng thấp nhất từng được ghi nhận. Số lượng việc làm mới đã tăng lên trong năm nay, đạt mức bình quân 80.000 việc làm/tháng so với con số dưới 10.000 của năm ngoái, nhưng theo dữ liệu từ BLS, mức tăng này vẫn thấp hơn so với mức trung bình lịch sử.

Ông Daniel Zhao, chuyên gia kinh tế trưởng tại Glassdoor, một trang web tìm kiếm việc làm và cộng đồng nghề nghiệp trực tuyến, nhận định rằng tình trạng tuyển dụng trì trệ đang khiến người lao động ở Mỹ cảm thấy bế tắc. "Điều này đồng nghĩa với việc sự thất vọng và lo âu ngày càng gia tăng mà không có lối thoát tích cực nào để giải tỏa," ông nói với trang CNN Business.

Trong tháng 9, chỉ số niềm tin của người lao động Mỹ do Glassdoor công bố đã giảm xuống mức thấp kỷ lục mới, đánh dấu lần thứ ba chỉ số này chạm đáy trong năm nay kể từ khi ra đời cách đây một thập kỷ, do người lao động ngày càng lo ngại về sự ổn định công việc, những bất ổn kinh tế và tác động của trí tuệ nhân tạo (AI).

Mối lo về công ăn việc làm là một nguyên nhân khiến niềm tin người tiêu dùng Mỹ suy giảm, bên cạnh những yếu tố như giá xăng dầu tăng cao.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng của tổ chức Conference Board - đo lường đánh giá của người Mỹ về điều kiện kinh tế hiện tại và tương lai - đã giảm 6,7 điểm xuống còn 81,9 điểm trong tháng 9, mức thấp nhất trong vòng 12 năm qua, theo số liệu công bố ngày 29/9.

"Người tiêu dùng tỏ ra bi quan hơn về tình hình thị trường lao động trong tháng 9, do tỷ lệ tuyển dụng thấp ảnh hưởng đến nhận định về cơ hội việc làm”, bà Grace Zwemmer, chuyên gia kinh tế về thị trường Mỹ tại Oxford Economics, nhận định trong một báo cáo cùng ngày.

Vào ngày thứ Sáu (2/10), Bộ Lao động Mỹ sẽ công bố báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 9. Giới chuyên gia kinh tế dự báo tốc độ tăng trưởng việc làm tháng 9 của Mỹ chậm lại so với tháng 8.

Theo dữ liệu từ công ty FactSet, mức dự báo chung cho thấy nền kinh tế đã tạo thêm 95.000 việc làm trong tháng 9, thấp hơn nhiều so với 162.000 việc làm mới trong tháng 8, nhưng tỷ lệ thất nghiệp được dự báo ổn định ở mức 4,1%.