Các khoản đầu tư của Big Tech vào Anthropic và OpenAI đang làm méo mó bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp

Danh mục đầu tư mạo hiểm của các công ty công nghệ đang làm cho lợi nhuận doanh nghiệp trông mạnh mẽ hơn nhiều so với thực tế.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (bên trái) cùng với Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman (ở giữa) và Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei tại Hội nghị thượng đỉnh về Tác động của Trí tuệ Nhân tạo ở New Delhi

Microsoft, Amazon và Alphabet đều ghi nhận các khoản lợi nhuận đầu tư đáng kể trong quý gần đây nhất nhờ vào cổ phần tại Anthropic và OpenAI, và trong một trường hợp là SpaceX.

Anthropic và OpenAI đều chứng kiến định giá tăng vọt trên thị trường tư nhân, với mỗi công ty được định giá ngay dưới mức 1 nghìn tỷ USD giữa lúc cơn sốt AI đang diễn ra. Microsoft và Amazon là các cổ đông tư nhân tại những công ty này, trong khi Google có cổ phần tại Anthropic. Kết quả là, họ cần phải hạch toán sự gia tăng giá trị cổ phần của mình vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hàng quý. Nhưng điều đó không phản ánh lợi nhuận được tạo ra từ việc bán phần mềm hay các dịch vụ khác.

Theo LSEG, những khoản lợi nhuận từ các khoản đầu tư tư nhân này trên một vài công ty đã có tác động lớn bất thường đến sự tăng trưởng lợi nhuận tổng thể.

Mức tăng trưởng lợi nhuận của S&P 500 trong quý gần đây nhất đã tăng khoảng 48% so với một năm trước, theo Tajinder Dhillon, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu lợi nhuận và cổ phiếu của LSEG. Khi điều chỉnh bằng cách loại bỏ các khoản lợi nhuận đầu tư đó từ các công ty AI tư nhân, Dhillon chỉ ra rằng, mức tăng trưởng khiêm tốn hơn nhiều.

Nếu không có những khoản lợi nhuận đó chỉ tính riêng từ cổ phần công ty tư nhân của Alphabet và Amazon, tăng trưởng lợi nhuận gộp sẽ dừng ở mức khoảng 29%, theo Dhillon. Con số đó gần hơn nhiều so với những gì các nhà phân tích đã dự báo. Mức đồng thuận cho quý này là tăng trưởng 24%.

“Các con số lợi nhuận tiêu đề đã bị thổi phồng rất nhiều bởi mức tăng giá trị cổ phần tại OpenAI, Anthropic và SpaceX,” Gil Luria, giám đốc điều hành kiêm người đứng đầu bộ phận nghiên cứu công nghệ tại D.A. Davidson, nói với CNBC. “Dù nói vậy, những biến động kiểu này có xu hướng tự cân bằng theo thời gian, đó là lý do tại sao chúng tôi thường loại chúng ra khỏi góc nhìn phi GAAP (Non-GAAP) và khỏi các dự báo.”

Hầu hết các nhà phân tích đang loại bỏ các khoản mục một lần này trong các ước tính của họ. Nhưng trong ngắn hạn, nó đã dẫn đến nhiều bất ngờ tăng giá trị lợi nhuận hơn. Các công ty trong quý này đã báo cáo lợi nhuận cao hơn 7% so với kỳ vọng, theo LSEG. Con số đó so với mức trung bình dài hạn là cao hơn 4,4% so với mức đồng thuận.

Động lực lợi nhuận này còn quan trọng hơn nữa vì ảnh hưởng của các cổ phiếu công nghệ vốn hóa siêu lớn, vốn đã có trọng số lớn bất thường trên thị trường. Nhóm được gọi là Magnificent Seven chiếm khoảng 35% doanh thu quý 2 của S&P 500, theo LSEG. Nhóm cổ phiếu công nghệ này trong khoảng một năm qua đã đại diện cho khoảng một phần ba tổng số chỉ số vốn hóa lớn.

Những khoản lợi nhuận đầu tư này có xu hướng được gộp vào “thu nhập khác”, vì vậy có một phạm vi rộng về cách những khoản này được báo cáo giữa các công ty công nghệ.

Amazon là nhà tài trợ lớn của OpenAI, và họ đã cam kết 50 tỷ USD vào công ty tạo ra ChatGPT vào cuối tháng 2. Hãng cũng là nhà đầu tư sớm vào Anthropic. Amazon đã thấy mức tăng lợi nhuận hơn 240% so với một năm trước. Nhưng nếu không có những khoản lợi nhuận đầu tư đó, con số này gần với 17% hơn. Trong quý, hãng đã ghi nhận khoản lợi nhuận 53,4 tỷ USD “chủ yếu từ” khoản đầu tư vào Anthropic.

Alphabet cũng thấy một động lực tương tự, hầu hết nhờ vào SpaceX. Công ty mẹ của Google có khoảng 5% cổ phần trong công ty tên lửa của Elon Musk. Tăng trưởng lợi nhuận ròng của Alphabet đã tăng vọt gần 300%. Nếu không có khoản lợi nhuận từ SpaceX và Anthropic, mức tăng sẽ gần với 23% hơn.

Đối với Microsoft, tác động có phần khiêm tốn hơn. Hãng vẫn thấy khoảng 10 điểm phần trăm được cộng vào tăng trưởng lợi nhuận nhờ vào khoản lợi nhuận đầu tư tại Anthropic, và mức tăng thu nhập ròng 3,2 tỷ USD mà họ cho biết hầu hết là từ Anthropic. Microsoft đã báo cáo khoản lợi nhuận 480 triệu USD từ cổ phần tại OpenAI.

Động lực này nhấn mạnh mức độ đan xen của các công ty AI này với Big Tech. Ngay cả trước khi bản thân họ tiến ra thị trường đại chúng. Anthropic và OpenAI đều đã nộp hồ sơ bảo mật với SEC và dự kiến sẽ niêm yết trong vòng một năm tới.

Luria chỉ ra rằng động lực lợi nhuận này có thể cân bằng lại với sự biến động lớn hơn. Và nó hoạt động theo cả hai chiều. Ví dụ, SpaceX đã giảm khoảng 50% so với mức đỉnh sau đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

“Cụ thể, dựa trên mức giá giao dịch của SpaceX hiện tại, GOOGL có khả năng sẽ có một sự đảo ngược lớn trong việc hạch toán theo giá thị trường (mark-to-market) của họ khi họ báo cáo quý tháng 9,” ông nói. “Một đợt IPO thành công của Anthropic vào tháng 9 có thể bù đắp điều đó, nhưng còn quá sớm để nói.”

Những người khác lại thấy sự tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi là lành mạnh, ngay cả khi có sự gia tăng từ Big Tech. Jeff Kilburg, người sáng lập kiêm CEO của KKM Financial, đã gọi lợi nhuận “khổng lồ” từ các gã khổng lồ công nghệ là “những hạt đường trang trí” trên đỉnh của một mùa báo cáo lợi nhuận vốn đã mạnh mẽ. Kilburg gọi mức tăng trong lợi nhuận doanh nghiệp là “há hốc mồm”, ngay cả khi không bao gồm các tài sản tư nhân.