AI và bản quyền mã nguồn: OpenAI, Microsoft thắng một phần tại tòa Mỹ

Tòa phúc thẩm Mỹ mới đây đã tuyên bố bác một phần vụ kiện liên quan việc OpenAI và Microsoft sử dụng mã nguồn GitHub để huấn luyện AI, đồng thời phân biệt yêu cầu theo DMCA với các tranh chấp vi phạm bản quyền truyền thống.

Ngày 16/9, Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 9 của Mỹ đã công bố quyết định giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới, theo đó OpenAI và Microsoft không phải chịu trách nhiệm theo một điều khoản của Luật Bản quyền Mỹ trong vụ kiện do các nhà phát triển phần mềm khởi xướng.

Vụ kiện, có tên Doe v. GitHub Inc., bắt nguồn từ đơn kiện năm 2022 của hai nguyên đơn ẩn danh, những người muốn đại diện cho nhóm các chủ sở hữu mã nguồn mở được công bố trên GitHub. Các nhà phát triển cáo buộc Microsoft và OpenAI đã sử dụng mã nguồn từ các kho lưu trữ trên GitHub để huấn luyện công cụ lập trình AI Codex của OpenAI và Copilot của Microsoft, qua đó vi phạm Luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số, hay DMCA, cùng các điều khoản cấp phép mã nguồn mở.

GitHub thuộc sở hữu của Microsoft. Theo các nguyên đơn, Codex và Copilot có thể tạo ra mã nguồn của họ nhưng không kèm thông tin ghi nhận tác giả hoặc chủ sở hữu bản quyền. Các thông tin này thuộc nhóm thông tin quản lý bản quyền, hay CMI, gồm những dữ liệu nhận diện tác phẩm như tên tác giả và chủ sở hữu bản quyền. DMCA cấm việc loại bỏ CMI khỏi các tác phẩm được bảo hộ.

Trước đó, Thẩm phán Tòa án Quận Mỹ Jon Tigar đã bác yêu cầu dựa trên DMCA của các nhà phát triển, nhưng cho phép họ tiếp tục theo đuổi các cáo buộc cho rằng OpenAI và Microsoft vi phạm điều khoản cấp phép mã nguồn mở.

Trong phán quyết ngày 16/9, Tòa phúc thẩm khu vực 9 đồng tình với việc bác yêu cầu theo DMCA. Tòa cho rằng Copilot và Codex không loại bỏ thông tin bản quyền khỏi một bản sao hiện hữu của tác phẩm, mà tạo ra tác phẩm mới vốn không chứa thông tin đó ngay từ đầu.

Tòa phúc thẩm đồng thời phân biệt yêu cầu theo DMCA với một yêu cầu vi phạm bản quyền truyền thống. Theo phán quyết, để chứng minh vi phạm bản quyền truyền thống đối với sản phẩm đầu ra của AI, nguyên đơn thường phải chứng minh mức độ tương đồng đáng kể giữa sản phẩm do AI tạo ra và tác phẩm được bảo hộ.

Tòa cảnh báo rằng nếu chỉ cần chứng minh sự tương đồng đáng kể là đủ để cấu thành vi phạm DMCA, quy định này có thể thay thế các cơ chế bảo hộ bản quyền truyền thống và khiến bị đơn phải đối mặt với những khoản bồi thường theo DMCA rất lớn.

Tuy nhiên, phán quyết không quyết định liệu sự tương đồng giữa mã nguồn do AI tạo ra và mã nguồn được bảo hộ bản quyền có thể cấu thành hành vi vi phạm bản quyền hay không. Các yêu cầu liên quan đến việc OpenAI và Microsoft bị cho là vi phạm điều khoản cấp phép mã nguồn mở vẫn được tiếp tục theo đuổi tại tòa án cấp dưới.

Vụ việc được xem là một trong những tranh chấp pháp lý sớm liên quan việc sử dụng dữ liệu có bản quyền để huấn luyện hệ thống AI tạo sinh. Khác với nhiều vụ kiện hiện nay tập trung trực tiếp vào hành vi vi phạm bản quyền, vụ kiện của các nhà phát triển GitHub tập trung đáng kể vào quy định của DMCA về thông tin quản lý bản quyền và các điều khoản cấp phép mã nguồn mở.

Với phán quyết mới, Tòa phúc thẩm khu vực 9 đã bác một cơ sở pháp lý quan trọng mà các nhà phát triển sử dụng để kiện OpenAI và Microsoft, nhưng chưa đưa ra kết luận về việc mã nguồn do AI tạo ra có thể vi phạm bản quyền trong những trường hợp cụ thể hay không.