Hiệp hội báo chí Nhật Bản cảnh báo Google về nguy cơ vi phạm bản quyền từ AI

Hiệp hội báo chí Nhật Bản mới đây đã gửi cảnh báo tới Tập đoàn Google về việc các tính năng tìm kiếm tích hợp trí tuệ nhân tạo và khai thác bừa bãi nội dung báo chí có thể làm gia tăng nguy cơ vi phạm bản quyền.

Theo đó, tại thông báo phát đi ngày 20/4, Hiệp hội báo chí Nhật Bản cho rằng việc chỉ đích danh một nền tảng có vị thế thống lĩnh trong thị trường tìm kiếm như Google là điều hiếm thấy, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Trọng tâm tranh cãi nằm ở tính năng “AI Overviews”, công cụ hiển thị phần tóm tắt nội dung do AI tạo ra ngay đầu trang kết quả tìm kiếm. Theo hiệp hội, điểm đáng lo ngại là các cơ quan báo chí gần như không có khả năng từ chối việc nội dung trên website của họ bị sử dụng cho các truy vấn tìm kiếm bằng AI.

Nguyên nhân là bởi Google sử dụng cùng một hệ thống thu thập dữ liệu, hay còn gọi là trình thu thập thông tin (crawler), cho cả tìm kiếm thông thường và tìm kiếm tích hợp AI. Điều này đồng nghĩa, nếu các tòa soạn chặn AI truy cập nội dung, họ có nguy cơ bị hạn chế hiển thị trên kết quả tìm kiếm thông thường.

Hiệp hội nhận định thực tế này “tương đương với việc ép buộc cung cấp nội dung cho tìm kiếm AI” và có thể cấu thành hành vi “lạm dụng vị thế vượt trội” theo quy định của Luật Chống độc quyền.

Phản hồi về 'lời nhắc' từ Hiệp hội báo chí Nhật Bản, Google cho biết công ty đã “hợp tác chặt chẽ với ngành báo chí Nhật Bản trong thời gian dài thông qua các sản phẩm, chương trình và quan hệ đối tác”, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đối thoại với ngành này trong thời gian tới.   

Theo hiệp hội, các cuộc thảo luận với Google về vấn đề này đã diễn ra từ khoảng năm 2023, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có cải thiện cụ thể, đồng thời phía công ty cũng chưa đáp ứng các yêu cầu cung cấp thông tin liên quan.

Một trong những nguyên nhân khiến lo ngại gia tăng là hiện tượng “zero-click”, khi người dùng chỉ đọc phần trả lời do AI tổng hợp mà không truy cập vào nguồn tin gốc. Theo khảo sát của Similarweb Ltd., lượng truy cập vào các trang tin tại Mỹ đã giảm 26% sau khi Google triển khai AI Overviews vào năm 2024.

Hiệp hội cảnh báo rằng các dịch vụ tìm kiếm tích hợp AI đang đe dọa nền tảng kinh doanh của các cơ quan báo chí, đồng thời kêu gọi chính phủ nhanh chóng xây dựng cơ chế quản lý dựa trên nguyên tắc phải có sự cho phép của chủ sở hữu quyền.

 Liên quan đến vấn đề này, cơ quan quản lý cạnh tranh độc lập thuộc chính phủ Vương quốc Anh (CMA) đã đề xuất các quy định về việc cấm các nền tảng hạ thứ hạng nội dung gốc trong kết quả tìm kiếm thông thường nếu nhà cung cấp nội dung từ chối tham gia vào tìm kiếm AI.

Tại Nhật Bản, Ủy ban Thương mại Công bằng cũng cho biết đã bắt đầu tiến hành điều tra từ tháng 12 năm ngoái.