"Nghĩa trang" AI: Điểm danh những dự án và startup đã phải dừng bước

Relay, một công cụ tự động hóa quy trình làm việc bằng AI được phát triển như một giải pháp thay thế cho Zapier, đã đóng cửa hoàn toàn vào thứ Hai (14/9). Sản phẩm này từng cho phép người dùng tự động hóa email và công việc thông qua các tác nhân AI (AI agents). Tuy nhiên, khi OpenAI, Google và các nền tảng lớn khác bắt đầu tích hợp trực tiếp tính năng tự động hóa tương tự vào công cụ của họ, Relay - một dự án 5 năm tuổi - đã chật vật tìm kiếm lý do tồn tại với tư cách là một sản phẩm độc lập.

Nguồn ảnh: RiverNorthPhotography / Getty Images.

Relay - một startup bị vượt mặt bởi các gã khổng lồ - chỉ là một ví dụ cho câu chuyện đang diễn ra hàng ngày. Thực tế, rất nhiều "ván cược" AI thậm chí còn không thể sống sót ngay trong chính công ty mẹ của chúng. Theo dữ liệu từ S&P Global Market Intelligence, khoảng 42% các sáng kiến AI cuối cùng đã bị các tập đoàn khai tử. Nguyên nhân dẫn đến sự thất bại rất đa dạng: thiếu vốn duy trì, rào cản kỹ thuật, cạnh tranh khốc liệt, khó mở rộng quy mô, hoặc đơn giản là nhu cầu từ người dùng quá thấp.

Hệ quả là một "nghĩa trang" AI đang ngày càng phình to. Dưới đây là danh sách những sản phẩm, startup và dự án AI đáng chú ý nhất đã phải đóng cửa, chuyển hướng hoặc không đạt được kỳ vọng. Thay vì coi đây là một bảng phong thần của những kẻ thất bại, hãy xem nó như một cuốn biên niên sử ghi lại những bài học đắt giá cho toàn ngành công nghiệp.

Những cú vấp ngã của OpenAI

Nguồn ảnh: SeongJoon Cho/Bloomberg / Getty Images.

Ngay cả những tay chơi lớn nhất cũng không tránh khỏi thất bại. OpenAI, một trong những công ty tư nhân giá trị nhất thế giới, cũng sở hữu những sản phẩm đoản mệnh và các bước đi sai lầm. Một ví dụ gần đây nhất là nỗ lực biến ChatGPT thành một "siêu ứng dụng" (super app) đa năng. Vào ngày 9 tháng 7, OpenAI đã cập nhật ứng dụng để tích hợp nhiều trải nghiệm, bao gồm các chế độ riêng biệt như "Chat", "Codex" và "Work", đồng thời đổi tên phiên bản truyền thống quen thuộc thành "ChatGPT Classic".

Bản thiết kế lại này nhanh chóng vấp phải làn sóng chỉ trích từ người dùng do giao diện rối rắm và khó hiểu. Ngay sau đó, OpenAI đã phải hủy bỏ bản cập nhật và mang thiết kế ChatGPT quen thuộc trở lại.

Đây không phải là nỗ lực duy nhất của OpenAI nhằm gom mọi thứ về một mối. Công ty cũng đã khai tử một số ứng dụng độc lập và tích hợp thẳng tính năng của chúng vào ChatGPT - một chiến lược mang lại hiệu quả tốt hơn so với lần thiết kế lại giao diện. ChatGPT Atlas, một trình duyệt web tích hợp AI độc lập, đã tồn tại chưa đầy một năm trước khi bị ngừng hoạt động vào ngày 9 tháng 8, và các tính năng hữu ích nhất của nó đã được sáp nhập vào ChatGPT.

Công ty cũng áp dụng chiến lược tương tự với Operator - một tác nhân AI có khả năng duyệt web và thay mặt người dùng hoàn thành công việc. Bên cạnh đó, OpenAI ngày càng tích hợp sâu tính năng tạo ảnh trực tiếp vào ChatGPT, thu hẹp vai trò của DALL-E như một nền tảng tạo ảnh độc lập. Chúng ta cũng không thể quên nền tảng chia sẻ video Sora - dự án đã phải đóng cửa vào tháng 3 năm 2026 do chi phí vận hành quá cao và khó khăn trong việc giữ chân người dùng.

Siri AI của Apple

Nguồn ảnh: Artur Widak/NurPhoto / Getty Images.

Khi Apple ra mắt hệ thống Apple Intelligence vào năm 2024, một phiên bản Siri được cải tiến là một trong những tính năng tâm điểm. Apple hứa hẹn một Siri có khả năng hiểu ngữ cảnh, nắm bắt thông tin xuyên suốt các ứng dụng và thực hiện tác vụ một cách hiệu quả.

Tuy nhiên, Apple đã liên tục lùi lịch phát hành Siri mới, viện dẫn các lý do như trục trặc kỹ thuật và lỗi phần mềm. Sự chậm trễ này cuối cùng đã góp phần dẫn đến một thỏa thuận bồi thường trị giá 250 triệu USD liên quan đến các cáo buộc về cách Apple quảng cáo năng lực AI của thế hệ iPhone 16.

Siri AI cuối cùng cũng xuất hiện trong bản thử nghiệm iOS 27 beta vào tháng 7 vừa qua. Phiên bản tích hợp AI mới này bắt đầu được triển khai cho người dùng tiếng Anh trong tháng này; các ngôn ngữ khác dự kiến sẽ sớm được hỗ trợ.

Tính năng Recall của Microsoft

Được công bố tại hội nghị lập trình viên Build 2024, tính năng Recall của Microsoft được quảng bá là "trí nhớ nhiếp ảnh" ứng dụng AI dành cho máy tính Windows. Tính năng này liên tục chụp màn hình các hoạt động của người dùng để họ có thể dễ dàng tìm kiếm lại lịch sử kỹ thuật số của mình sau này.

Đúng như dự đoán, thông báo này lập tức châm ngòi cho một làn sóng phản đối dữ dội liên quan đến quyền riêng tư và bảo mật. Các nhà phê bình lập luận rằng Recall có thể tạo ra một kho lưu trữ chứa đựng các thông tin cực kỳ nhạy cảm dễ dàng bị truy xuất, bao gồm mật khẩu, tin nhắn riêng tư, dữ liệu tài chính và nhiều hoạt động khác. Microsoft đã phải trì hoãn tính năng này gần một năm để có thời gian xem xét lại các biện pháp bảo vệ bảo mật.

Dù đã được thiết kế lại, những tranh cãi vẫn chưa chấm dứt. Gần đây, một nhà nghiên cứu an ninh mạng đã tạo ra một công cụ có khả năng trích xuất và hiển thị dữ liệu mà Recall đã chụp lại, làm dấy lên những hoài nghi về việc liệu Microsoft đã thực sự giải quyết triệt để rễ rễ của vấn đề hay chưa.

Notion Mail

Nguồn ảnh: Notion.

Notion Mail ra mắt vào tháng 4 năm 2025 với tư cách là một sản phẩm email tập trung vào AI, được thiết kế để giúp người dùng tổ chức và tự động hóa hộp thư đến. Tuy nhiên, công ty nhận thấy khách hàng lại có xu hướng chuộng việc sử dụng các tác nhân AI độc lập để xử lý email của họ hơn. Do đó, Notion Mail đã được lên lịch đóng cửa vào ngày 22 tháng 9 tới.

Humane AI Pin

Nguồn ảnh: Brian Heater.

Humane AI Pin có lẽ là một trong những thất bại nổi tiếng nhất trong mảng phần cứng AI. Được thiết kế để cung cấp các tính năng AI thông qua một thiết bị đeo thay vì một chiếc smartphone truyền thống, Humane đã kêu gọi được 230 triệu USD từ các nhà đầu tư và thu hút sự chú ý khổng lồ của giới truyền thông.

Thế nhưng, sản phẩm lại chật vật với các vấn đề về hiệu năng. Tình hình càng tồi tệ hơn khi Humane phải cảnh báo khách hàng ngừng sử dụng hộp sạc do nguy cơ cháy nổ pin. Humane sau đó đã phải đóng cửa mảng kinh doanh AI Pin vào tháng 2 năm 2025; phần lớn tài sản của công ty đã được HP mua lại với giá 116 triệu USD.

Rabbit R1

Nguồn ảnh: Rabbit.

Rabbit R1 là một thiết bị AI khác từng được thổi phồng quá mức. Trình làng tại triển lãm CES vào tháng 1 năm 2024, thiết bị đồng hành AI này được thiết kế để thay mặt chủ nhân thực hiện các tác vụ. Rabbit tuyên bố đã bán được 100.000 thiết bị chỉ trong một thời gian ngắn sau khi ra mắt.

Dù vậy, doanh số ban đầu ấn tượng không đồng nghĩa với việc đây là một sản phẩm tốt. Các bài đánh giá sớm mô tả thiết bị này giống như một sản phẩm chưa hoàn thiện, với hiệu năng không đáng tin cậy và số lượng ứng dụng tích hợp rất hạn chế.

Tuy nhiên, công ty vẫn chưa bỏ cuộc. Họ tiếp tục tung ra các bản cập nhật cho R1, định vị nó như một bộ điều khiển máy tính có khả năng thực hiện các tác vụ tự động. Gần đây, hãng cũng công bố một dự án phần cứng mới mang tên "Project Cyberdeck", hướng tới việc tạo ra một thiết bị di động chuyên biệt cho trào lưu vibe-coding.

Huxe

Nguồn ảnh: Huxe.

Huxe là một ứng dụng âm thanh AI, được xây dựng bởi các cựu lập trình viên thuộc dự án NotebookLM của Google. Ứng dụng này có khả năng biến các thông tin dạng văn bản thành các đoạn âm thanh đàm thoại theo phong cách podcast.

Công ty đã đóng cửa vào tháng 5 năm 2026, một phần do các nền tảng lớn bắt đầu cung cấp trải nghiệm tương tự cho lượng người dùng khổng lồ sẵn có của họ. Chẳng hạn, Spotify đang không ngừng mở rộng các công cụ âm thanh ứng dụng AI của riêng mình.

Yupp

Nguồn ảnh: Yupp.

Yupp là một sản phẩm AI khá thú vị: một sân chơi miễn phí cho phép người dùng so sánh trực tiếp câu trả lời từ hàng trăm mô hình AI khác nhau. Người dùng cũng có thể bình chọn cho các câu trả lời và kiếm tiền mã hóa thông qua nền tảng này.

Ở thời kỳ đỉnh cao, Yupp cho phép thử nghiệm hơn 800 mô hình, bao gồm cả sản phẩm từ các ông lớn như OpenAI, Google và Anthropic. Thế nhưng, theo chia sẻ từ các nhà sáng lập, Yupp chưa bao giờ tìm được mức độ "phù hợp sản phẩm - thị trường" đủ mạnh để tồn tại. Nền tảng này đã đóng cửa vào tháng 3 năm 2026.

Figgs AI

Figgs AI hoạt động từ năm 2023 đến 2024, cho phép người dùng tạo và tương tác với các nhân vật AI tùy biến để nhập vai (role-play) và kể chuyện. Dù thu hút được hơn 1 triệu người dùng, các nhà phát triển cho biết việc duy trì dịch vụ miễn phí đã trở thành một gánh nặng tài chính quá lớn, buộc họ phải đóng cửa nền tảng.