Những doanh nghiệp Nhật Bản thành công nhờ AI không làm chip, họ sản xuất bồn cầu, sợi thủy tinh và gia vị

Trong khi sự chú ý của giới đầu tư đổ dồn vào ngành công nghiệp bán dẫn, một số "viên ngọc ẩn" với mảng kinh doanh tưởng chừng không liên quan gì đến công nghệ cao lại trở thành những cái tên chiến thắng trên thị trường nhờ ăn theo làn sóng AI

Một công nhân đang kiểm tra một thiết bị vệ sinh tại nhà máy Toto Ltd. ở Kitakyushu, tỉnh Fukuoka, Nhật Bản.

 Toto nổi tiếng nhất với các dòng bồn cầu cao cấp, Nittobo sản xuất dệt may và sợi thủy tinh, còn Ajinomoto sản xuất gia vị bột ngọt. Cổ phiếu của họ đã tăng lần lượt 78%, 63% và 61% trong năm nay nhờ tận dụng các công nghệ cốt lõi để tham gia vào chuỗi cung ứng AI.

Toto sản xuất mâm cặp tĩnh điện bằng gốm (ceramic electrostatic chucks) dùng trong thiết bị chế tạo bán dẫn, trong khi Nittobo cung cấp sợi thủy tinh tiên tiến dùng làm đế bao gói bán dẫn (semiconductor package substrates). Ajinomoto sản xuất vật liệu cách điện có tên gọi "màng tích hợp" hay ABF, được sử dụng trong công đoạn đóng gói bán dẫn cho các máy tính hiệu năng cao và máy chủ trung tâm dữ liệu. Cả ba công ty đều ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc trong mảng kinh doanh gắn liền với nhu cầu bán dẫn cho năm tài chính kết thúc vào ngày 31 tháng 3, làm nổi bật tác động mạnh mẽ của bùng nổ AI.

Toto: Bền bỉ bứt phá

Mảng gốm sứ tiên tiến của công ty đạt biên lợi nhuận cao hơn so với mảng thiết bị vệ sinh nhà ở, nhờ nhu cầu từ IoT, chuyển đổi số, AI và các trung tâm dữ liệu đối với thiết bị bán dẫn hiện đại. Trong kết quả tài chính cả năm, Toto cho biết doanh số và lợi nhuận của mảng thiết bị nhà ở truyền thống có lịch sử 100 năm đã sụt giảm, nhưng điều này đã được bù đắp nhờ sự gia tăng doanh thu và lợi nhuận ở mảng gốm sứ tiên tiến.

Phân khúc này ghi nhận mức tăng 34% doanh thu hàng năm và lợi nhuận hoạt động tăng vọt 42%, gần như gánh vác toàn bộ tăng trưởng của tổng công ty trong năm tài chính. Chuyên môn của công ty về gốm sứ đã dẫn lối cho họ sản xuất mâm cặp điện tử cho thiết bị chế tạo bán dẫn từ năm 1988. Các mâm cặp này giữ cố định các đĩa bán dẫn (silicon wafer) trong quá trình khắc (etching) bên trong thiết bị sản xuất bán dẫn. Toto cho biết vật liệu gốm của họ đóng góp đáng kể vào việc cải thiện hiệu suất sản xuất các loại chip tiên tiến.

"Tuy nhiên, chúng tôi không xem phân khúc nào là vượt trội hơn phân khúc nào. Mảng Gốm sứ Tiên tiến là một khu vực tăng trưởng cao, nhưng chúng tôi đã phải chịu đựng những khoảng thời gian thâm hụt kéo dài suốt lịch sử 40 năm của nó trước khi đạt đến giai đoạn này," đại diện công ty chia sẻ với CNBC qua email.

Hãng có kế hoạch phát triển cả hai mảng và "duy trì tỷ lệ cân bằng" để tăng trưởng bền vững toàn diện, đồng thời "tuyệt đối không có kế hoạch" từ bỏ mảng thiết bị nhà ở cốt lõi, vì mảng này cung cấp nền tảng ổn định cho bảng cân đối kế toán của công ty trong khi ngành chip vẫn nhiều biến động.

Nittobo: Đón đầu làn sóng bùng nổ

Nittobo cho biết các vật liệu điện tử vốn đã là mảng kinh doanh chủ lực của họ, ngay cả khi công ty tiếp tục mở rộng thị trường cho mảng sợi thủy tinh truyền thống. Sản phẩm T-glass của hãng, ra mắt năm 1984, được sử dụng trong bảng mạch in và các linh kiện điện tử.

Chia sẻ với CNBC, công ty cho biết T-glass và các vật liệu điện tử khác là "trụ cột" cho sự tăng trưởng của họ trong thập kỷ tới, đồng thời nhu cầu về bán dẫn AI đang làm thay đổi cách hãng phân bổ chi phí vốn, nghiên cứu & phát triển (R&D) cũng như nhân lực. Báo cáo kết quả của Nittobo phản ánh rõ điều này: công ty cho biết nhu cầu mạnh mẽ liên quan đến máy chủ AI, cùng với các yếu tố như doanh số bán "Thủy tinh Đặc biệt" (Special Glass) khả quan đã đẩy tăng doanh số và lợi nhuận cho mảng vật liệu điện tử.

Doanh thu thuần của mảng vật liệu điện tử đã tăng 20,4% so với cùng kỳ năm ngoái và lợi nhuận hoạt động tăng 39,7% so với năm tài chính trước. Theo tính toán của CNBC, mảng này đóng góp khoảng 91% vào mức tăng doanh thu thuần của Nittobo trong năm tài chính vừa qua, với lợi nhuận của phân khúc này tăng 5,5 tỷ yên (khoảng 34 triệu USD), cao hơn cả mức tăng lợi nhuận hoạt động toàn công ty là 4,4 tỷ yên.

Công ty cho biết sợi thủy tinh từng được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực qua thời gian, bao gồm vật liệu composite gia cường nhựa, nhưng hiện tại, hãng nhận thấy "khả năng rất cao vật liệu điện tử sẽ vẫn là mảng kinh doanh quan trọng nhất trong tương lai dài hạn.

" Trong thông cáo kết quả kinh doanh, Nittobo cho biết họ "dự kiến sẽ thấy nhu cầu mạnh mẽ đối với Thủy tinh Đặc biệt dùng trong vật liệu điện tử, đặc biệt là cho các máy chủ tại trung tâm dữ liệu, thiết bị mạng và đế bao gói bán dẫn, đồng thời sẽ chủ động tăng cường nỗ lực mở rộng năng lực sản xuất để đáp ứng nhu cầu này."

Dù mảng bán dẫn ngày càng mang lại lợi nhuận cao cho công ty, Nittobo cũng đang mở rộng ứng dụng cho các mảng sợi thủy tinh truyền thống, bao gồm vật liệu composite và vật liệu công nghiệp.

Ajinomoto: Cú huých từ mảng màng ABF

Ajinomoto đã tìm ra các ứng dụng mới cho sản phẩm của mình, chẳng hạn như sản xuất màng cách điện ABF dùng trong bán dẫn, mặc dù thực phẩm vẫn là trọng tâm hàng đầu. Theo trang web của Ajinomoto, một phụ phẩm từ quá trình sản xuất bột ngọt (MSG) đã giúp công ty phát triển các công nghệ mà sau cùng dẫn đến sự ra đời của ABF.

Các sản phẩm bột ngọt (MSG) của công ty thực phẩm Ajinomoto được trưng bày tại một siêu thị ở Tokyo

Sản phẩm này được đưa ra thị trường vào năm 1999 và hiện đang được sử dụng cho các loại bán dẫn hiệu năng cao, bao gồm cả CPU. Ajinomoto cho biết vai trò của ABF ngày càng trở nên quan trọng khi việc đóng gói bán dẫn trở nên phức tạp hơn, và AI, 5G cùng các công nghệ tiên tiến khác sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu bán dẫn. Công ty đã không phản hồi yêu cầu bình luận từ CNBC.

Ajinomoto không tách riêng ABF thành một phân khúc độc lập, nhưng đã nêu trong kết quả cả năm rằng phân khúc "Chăm sóc Sức khỏe và Khác" - bao gồm ABF - ghi nhận mức tăng doanh thu khoảng 4% và lợi nhuận kinh doanh tăng 45,1% so với cùng kỳ năm ngoái, một phần nhờ doanh thu cao hơn từ vật liệu điện tử.

Phân khúc này, đóng góp hơn một phần ba lợi nhuận của công ty trong năm tài chính này, thậm chí đã vượt qua mảng thực phẩm đông lạnh của Ajinomoto về cả doanh thu và lợi nhuận. "Chúng tôi dự báo sự tăng trưởng liên tục tập trung vào các sản phẩm ABF™ trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và đi đầu công nghệ," công ty cho biết. Hãng khẳng định mục tiêu hướng tới "sự cân bằng một-một" giữa mảng kinh doanh thực phẩm và mảng Khoa học Khoa học Amin (AminoScience), trong đó mảng ABF đóng góp vào mục tiêu thứ hai.